All posts by : admin

Γράφει ο Γιάννης Γιαννόπουλος, Επικεφαλής Φορολογικών Υπηρεσιών, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική και η Ασπασία Μαλιάγκα, Senior Manager, Tax Advisory Services, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική.

Δημοσιεύθηκε  πρόσφατα  (στις 12 Μαρτίου 2026) η Απόφαση Α. 1055/2026 (ΦΕΚ Β’ 1367) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων («ΑΑΔΕ»), με την οποία καθορίστηκαν ο τύπος και το περιεχόμενο της γνωστοποίησης των ελληνικών συνιστωσών οντοτήτων στο πλαίσιο των κανόνων του Πυλώνα ΙΙ (Pillar II).

Συγκεκριμένα:

1. Πεδίο Εφαρμογής-Υπόχρεοι

 Η εν λόγω Απόφαση ορίζει ότι ελληνικές συνιστώσες οντότητες που ανήκουν σε Ομίλους Πολυεθνικών Επιχειρήσεων ( στο εξής«ΠΕ») που εμπίπτουν στους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ οφείλουν να υποβάλουν γνωστοποίηση στην ΑΑΔΕ. Υπενθυμίζεται ότι οι κανόνες εφαρμόζονται σε όλους τους πολυεθνικούς ομίλους και τους μεγάλους εγχώριους ομίλους με ετήσιο παγκόσμιο ενοποιημένο κύκλο εργασιών άνω των 750 εκατ. ευρώ για τουλάχιστον δύο από τα τέσσερα τελευταία φορολογικά έτη.

 Ειδικότερα με την εν λόγω γνωστοποίηση θα δηλώνονται, μεταξύ άλλων, στοιχεία για την τελική μητρική οντότητα του Ομίλου ΠΕ που θα υποβάλει τη Δήλωση Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου (GIR) στη χώρα κατοικίας της. Σε περίπτωση που η τελική μητρική οντότητα δεν υποβάλει τη Δήλωση Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου, θα πρέπει να γνωστοποιηθούν τα στοιχεία της οντότητας του Ομίλου ΠΕ, η οποία θα αναλάβει τη σχετική υποχρέωση.

Η προθεσμία της γνωστοποίησης για το πρώτο έτος ορίζεται στους δεκαοκτώ (18) μήνες από το τέλος του πρώτου έτους για το οποίο υπάρχει υποχρέωση υποβολής Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου. Επομένως, οι Όμιλοι ΠΕ με οικονομικό έτος που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2024, θα πρέπει να υποβάλουν τη γνωστοποίηση μέχρι και τις 30 Ιουνίου 2026 μέσω ηλεκτρονικής εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη «myAADE».

2. Κυρώσεις

Όπως ορίζεται ρητά από τις διατάξεις , σε περίπτωση παράλειψης υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής της ως άνω γνωστοποίησης εφαρμόζονται οι κυρώσεις για παράλειψη ή εκπρόθεσμη υποβολή των φορολογικών δηλώσεων, όπως αυτές προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 53 του ΚΦΔ (Νόμος 5104/2024).

Επιπρόσθετα, σημειώνεται ότι σχετικές πληροφορίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν και στο Έντυπο Ε3 του φορολογικού έτους 2025 από τις ελληνικές οντότητες που ανήκουν σε Ομίλους ΠΕ που εμπίπτουν στους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ.

3. Επόμενα Βήματα για τις  Υπόχρεες επιχειρήσεις

Τέλος, υπενθυμίζεται ότι αναμένονται αντίστοιχες αποφάσεις της ΑΑΔΕ για τα παρακάτω: A)για τoν Τύπο και το Περιεχόμενο της Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου, B) της Δήλωσης Συμπληρωματικού Φόρου, καθώς και Γ) η Υπουργική Απόφαση για την εφαρμογή των προσωρινών ασφαλών λιμένων. Επιπλέον, εκκρεμεί η ενσωμάτωση της Οδηγίας DAC9 στην ελληνική έννομη τάξη, καθώς και η κύρωση της Πολυμερούς Συνθήκης του ΟΟΣΑ για την ανταλλαγή των Δηλώσεων Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου.

Οι ελληνικές οντότητες που εμπίπτουν στο πλαίσιο του Πυλώνα ΙΙ οφείλουν να προβούν στην έγκαιρη εκπλήρωση όλων των δηλωτικών υποχρεώσεων τους έχοντας υπόψη ότι οι σχετικοί κανόνες , όπως έχουν ενσωματωθεί στις διάφορες  αλλοδαπές δικαιοδοσίες, έχουν ως καταληκτική προθεσμία την 30η Ιουνίου 2026.

Συνιστάται δε λόγω της αυξημένης πολυπλοκότητας του νέου καθεστώτος και των προβλεπόμενων κυρώσεων σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη υποβολής,  η άμεση ενημέρωση για την προετοιμασία των Ομίλων ΠΕ ενόψει των νέων υποχρεώσεων προκειμένου να διασφαλισθεί η πλήρης και έγκαιρη συμμόρφωσης τους.

Γράφει ο Ιωάννης Σαβάδης, Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής, Μέτοχος, ΣΟΛ Crowe

Η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι επενδύσεις νέας γενιάς, αποτελούν πλέον βασικούς μοχλούς μετασχηματισμού της κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας, επηρεάζοντας σε βάθος τόσο τη λειτουργία όσο και τη στρατηγική των οργανισμών. Στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης βρίσκονται ο χρηματοοικονομικός τομέας και η λογιστική, κλάδοι που καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον ταχύτατης τεχνολογικής εξέλιξης, αυτοματοποίησης και ανάλυσης δεδομένων.

Οι επενδύσεις νέας γενιάς —όπως οι επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές, data analytics, cloud τεχνολογίες και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης— μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Για τις επιχειρήσεις, η αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά στρατηγική επιλογή που δημιουργεί προστιθέμενη αξία και ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη.

Παρότι το ενδιαφέρον για την τεχνητή νοημοσύνη αυξάνεται διαρκώς, πολλές ελληνικές επιχειρήσεις παραμένουν διστακτικές στην υιοθέτησή της. Οι λόγοι εντοπίζονται κυρίως στο κόστος επένδυσης, στην έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων, αλλά και στον φόβο για τις επιπτώσεις στο ανθρώπινο δυναμικό. Η Τεχνητή Νοημοσύνη συχνά εκλαμβάνεται ως απειλή και όχι ως εργαλείο υποστήριξης, γεγονός που επιβραδύνει τη μετάβαση.

Στον χρηματοοικονομικό τομέα, οι νέες τεχνολογίες μετασχηματίζουν ριζικά τον τρόπο λήψης αποφάσεων. Η ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, τα predictive models και τα αυτοματοποιημένα συστήματα ελέγχου κινδύνου, επιτρέπουν ακριβέστερες προβλέψεις και καλύτερη αξιολόγηση επενδυτικών επιλογών. Παράλληλα, οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και υλοποιούνται οι επενδύσεις, καθιστώντας την τεχνολογία βασικό παράγοντα στις στρατηγικές αποφάσεις.

Η λογιστική, από την πλευρά της, εισέρχεται σε μια νέα εποχή μέσα από εργαλεία όπως το automated reporting, η συνεχής ελεγκτική (continuous auditing), τα ERP συστήματα με ενσωματωμένη AI και οι πλατφόρμες προηγμένης ανάλυσης. Τα εργαλεία αυτά δεν αντικαθιστούν τον επαγγελματία λογιστή, αλλά τον ενισχύουν, απελευθερώνοντάς τον από επαναλαμβανόμενες εργασίες και επιτρέποντάς του να επικεντρωθεί σε ρόλους υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, για τις επιχειρήσεις δεν είναι τεχνολογική αλλά οργανωσιακή. Η επιτυχής μετάβαση προϋποθέτει τη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού και τη διαχείριση της αλλαγής με ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Η σαφής επικοινωνία του οράματος, η ανάδειξη της συμπληρωματικότητας ανθρώπου και τεχνολογίας, καθώς και η επένδυση στη συνεχή εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες επιτυχίας. Παράλληλα, η ηγεσία καλείται να λειτουργήσει ως πρότυπο, ενθαρρύνοντας την καινοτομία και την αποδοχή της αλλαγής.

Συμπερασματικά, η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι επενδύσεις νέας γενιάς μπορούν να αποτελέσουν μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις και την οικονομία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενταχθούν σε ένα πλαίσιο στρατηγικού σχεδιασμού που θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Σε αυτή τη νέα εποχή, η συνεργασία ανθρώπου και τεχνολογίας είναι το κλειδί για τη δημιουργία διαρκούς αξίας.

Δημήτρης Συρίγος, Διευθυντής, Business Monitoring, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική

Αναφορά στις διεθνείς τάσεις στη λογιστική του Δημοσίου τομέα

Οι διεθνείς χρηματοοικονομικές κρίσεις κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη για τη σύνταξη αξιόπιστων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στο Δημόσιο τομέα, για την παρακολούθηση της επίδοσης των φορέων καθώς και για τη λήψη αποφάσεων λογοδοσίας και διαφάνειας.

Το γεγονός αυτό συνέτεινε, οι φορείς του Δημοσίου να υιοθετήσουν τη λογιστική του δεδουλευμένου, που αναγνωρίζει τα γεγονότα τη στιγμή που πραγματοποιούνται, ανεξάρτητα του χρόνου της χρηματικής συναλλαγής, με αποτέλεσμα οι οικονομικές πράξεις να αναγνωρίζονται και να καταχωρούνται στις οικονομικές καταστάσεις στις περιόδους που σχετίζονται. Αποτελεί δε θεμελιώδη διαφορά με τη χρήση της ταμειακής λογιστικής που ακολουθείται μέχρι και σήμερα στο Δημόσιο και έχει ως συνέπεια τα γεγονότα να εμφανίζονται με χρονική διαφορά στις οικονομικές καταστάσεις των φορέων σε σχέση με το χρόνο πραγματοποίησής τους.

Αυτή ήταν η βασική αιτία ανάπτυξης των IPSAS που αποτελούν ένα σύνολο 49 λογιστικών προτύπων για τον Δημόσιο τομέα βασιζόμενα στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.). Παράλληλα, η ευρωπαϊκή επιτροπή το 2013 αποφάσισε να προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός συνόλου ευρωπαϊκών λογιστικών προτύπων Δημοσίου τομέα, υπό τον τίτλο EPSAS, που είναι βασισμένα στα IPSAS, δηλαδή στη λογιστική του δεδουλευμένου.

Παρουσίαση του Π.Δ. 54/2018

Με διαμορφωμένο αυτό το διεθνές πλαίσιο αναπτύχθηκε στην Ελλάδα το νέο λογιστικό πλαίσιο για τους Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης που περιγράφεται στο Π.Δ.54/2018 και έχει ως βάση τα IPSAS. Οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης πλέον, με την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος, θα είναι υποχρεωμένοι να τηρούν λογιστικό διπλογραφικό σύστημα που θα  παρακολουθεί τα οικονομικά τους δεδομένα με βάση την αρχή του δεδουλευμένου σε 8 ομάδες λογαριασμών ως εξής:

• Ομάδα 1: έσοδα
• Ομάδα 2: δαπάνες
• Ομάδα 3: ενσώματα πάγια, άυλα πάγια και αποθέματα
• Ομάδα 4: χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
• Ομάδα 5: χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
• Ομάδα 6: προβλέψεις
• Ομάδα 7: λοιπές οικονομικές ροές
• Ομάδα 8: λογαριασμοί καθαρής θέσης

και στο τέλος κάθε χρήσης θα συντάσσουν  λογιστικές καταστάσεις που προβλέπονται από τα IPSAS, οι οποίες είναι:

• Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης (Ισολογισμός).
• Κατάσταση χρηματοοικονομικής επίδοσης (Κατάσταση Αποτελεσμάτων).
• Κατάσταση μεταβολής καθαρής θέσης.
• Κατάσταση ταμειακών ροών.
• Προσάρτημα, το οποίο περιλαμβάνει επεξηγηματικές σημειώσεις των χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
• Κατάσταση δημοσιονομικής αναφοράς.
• Κατάσταση προϋπολογισμού και απολογισμού.

Επίσης στο Π.Δ. 54/2028 προβλέπονται ταξινομήσεις οι οποίες διακρίνονται σε υποχρεωτικές και προαιρετικές. Οι υποχρεωτικές ταξινομήσεις  είναι οι παρακάτω:

• Οικονομική ταξινόμηση, στην οποία προκύπτουν οι απαιτούμενες πληροφορίες με βάση την ανάπτυξη του λογιστικού σχεδίου.
• Διοικητική ταξινόμηση,    στην οποία αντανακλάται η οργανωτική και ιεραρχική δομή των φορέων.
• Λειτουργική ταξινόμηση, στην οποία καθορίζονται οι τομείς ανάλωσης των δαπανών (προϋπολογισμός).

Οι προαιρετικές προβλέπουν ταξινομήσεις κατά πρόγραμμα και πηγή χρηματοδότησης, κατά χωρική κατανομή των χρηματοοικονομικών πόρων και τέλος ταξινομήσεις για κοστολογικούς σκοπούς.

Στόχος όλων όσων προαναφέραμε είναι η διασφάλιση της παροχής αξιόπιστης χρηματοοικονομικής πληροφόρησης με βάση την αρχή του δεδουλευμένου.

Λογιστική μεταρρύθμιση στη λειτουργία των φορέων Γενικής Κυβέρνησης

Η λογιστική μεταρρύθμιση, όπως προαναφέραμε, θα προέλθει από την υιοθέτηση της αρχής του δεδουλευμένου σε σχέση με τη χρήση της ταμειακής λογιστικής που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα στη λειτουργία του Δημόσιου τομέα. Η εφαρμογή των διεθνών λογιστικών προτύπων του Δημόσιου τομέα (IPSAS) απαιτούν την εφαρμογή συγκεκριμένων ενεργειών. Συγκεκριμένα:

• Την αναγνώριση και καταγραφή όλων των περιουσιακών στοιχείων, διαδικασία που πρέπει να επικαιροποιείται κάθε χρόνο.
• Την ακριβή ενημέρωση της κατάστασης των παγίων στοιχείων (ενσώματων και άυλων), των αποθεμάτων, των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων.
• Την ανάγκη διακριτής διαχείρισης των παγίων περιουσιακών στοιχείων από τα αποθέματα. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί στη λειτουργία των αποθηκών υλικού (ανταλλακτικά παγίων, αναλώσιμα, πρώτες ύλες…).
• Η αρχή του δεδουλευμένου θα επιφέρει αλλαγή στο τρόπο αναγνώρισης, βεβαίωσης και είσπραξης των εσόδων. Η χρονική διαφοροποίηση της αναγνώρισης των εσόδων θα επιφέρει προσαρμογές στις διαδικασίες καταγραφής και αναφοράς τους. Ανάλογες προσαρμογές θα επέλθουν στην παρακολούθηση των απαιτήσεων, τον προσδιορισμό της ακριβούς αξίας τους και τον χαρακτηρισμό των επισφαλειών και των παραγραφών.
• Αντίστοιχες αλλαγές θα επέλθουν και κατά την ορθή λογιστικοποίηση των εξόδων και του χρόνου αναγνώρισης των οφειλών προς τους προμηθευτές των φορέων.
• Οι νομικές υποχρεώσεις, ειδικά εκείνες που ενδεχομένως να επιφέρουν μελλοντικές δαπάνες, θα πρέπει να παρακολουθούνται με ακρίβεια και συνέπεια.
• Οι νέες οικονομικές καταστάσεις, όπως οι ταμειακές ροές και οι δημοσιονομικές αναφορές, απαιτούν εξοικείωση και άντληση περισσότερων στοιχείων για τη σύνταξή τους.

Όλα τα παραπάνω θα επιφέρουν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των φορέων του Δημόσιου τομέα και ειδικότερα στις υπηρεσίες προμηθειών, διαχείρισης αποθηκών, παρακολούθησης παγίων, στις τεχνικές και νομικές υπηρεσίες και τέλος στην οικονομική υπηρεσία που καλείται να παρακολουθεί και να αποτυπώνει τις παραπάνω πληροφορίες.

Μετάβαση στο νέο λογιστικό πλαίσιο

Κατά την περίοδο της μετάβασης στο νέο λογιστικό πλαίσιο οι φορείς του Δημόσιου τομέα θα πρέπει να προετοιμαστούν και να προσαρμοστούν στα νέα πρότυπα, ώστε να διασφαλίσουν ότι οι παρεχόμενες οικονομικές πληροφορίες είναι αξιόπιστες και συμβατές με τα προβλεπόμενα στο Π.Δ. 54/2018.

Οι κανόνες και οι απαιτούμενες ενέργειες για την εφαρμογή του νέου λογιστικού πλαισίου προσδιορίζονται στο IRSAS 33, σύμφωνα με το οποίο ο κάθε φορέας θα πρέπει να αναγνωρίσει όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις του, να τα αναταξινομήσει με βάση τη νέα οικονομική ταξινόμηση, να επιμετρήσει τις αξίες τους και να εξαιρέσει τα στοιχεία που δεν αναγνωρίζονται από το νέο πλαίσιο. Οι οδηγίες του προτύπου ισχύουν από τη λήψη της απόφασης για τη μετάβαση ως την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής, η οποία έχει ορισθεί η 1/1/2025.

Κατά την ημερομηνία αυτή θα πρέπει να δημοσιευτούν οι οικονομικές καταστάσεις, για τις οποίες κάναμε αναφορά προηγουμένως, στη παρουσίαση του ΠΔ 54/2018, με σαφή αναφορά των δεδομένων της προηγούμενης περιόδου. Εφόσον δεν είναι δυνατή η αναδιατύπωση των ποσών της συγκριτικής περιόδου, πρέπει να γίνει σαφής αναφορά στο γεγονός και στο λόγο που αυτό δεν κατέστη δυνατό.

Για να είναι σε θέση ο κάθε φορέας του Δημοσίου τομέα να προβεί σε αυτές τις ενέργειες, θα πρέπει να έχει φροντίσει:

• Να εκπαιδεύσει το προσωπικό του, στις νέες απαιτήσεις της λογιστικής παρακολούθησης που προβλέπει το προεδρικό διάταγμα.
• Να προετοιμάσει τα πληροφοριακά του συστήματα, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν τα νέα δεδομένα.
• Να αναπροσαρμόσει την αξία της περιουσίας του σύμφωνα με τους νέους λογιστικούς κανόνες.
• Να αναδιοργανώσει τις λογιστικές του διαδικασίες.

Όλα τα παραπάνω αποτελούν ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί από το Δημόσιο τομέα, ώστε να γίνει δυνατή η σύνταξη αξιόπιστων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, που είναι απαραίτητες για την αξιολόγησή του και τη λήψη σημαντικών αποφάσεων που το αφορούν γενικότερα.