Η επανατοποθέτηση του Ελληνικού τουρισμού στο παγκόσμιο restart

Γράφει ο Ξενοφών Πετρόπουλος, Country Director Horwath HTL Greece, Μέλος της ΣΟΛ Crowe, Certified Hotel Real Estate Investments & Asset Management

Από το 2009 και μετά, η Ελλάδα αλλά και ειδικότερα ο τομέας του τουρισμού, βρέθηκαν αντιμέτωποι με μία σειρά πρωτόγνωρων κρίσεων τις οποίες διαχειρίστηκαν, σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, με σχετική επιτυχία. Η εμπειρία της διαχείρισης των κρίσεων αυτών εντούτοις, δεν στάθηκε ικανή στο να προωθηθούν αλλαγές που θα καθιστούσαν τον ελληνικό τουρισμό ανθεκτικό σε κάθε απρόβλεπτο εξωγενή παράγοντα.

Αντιθέτως, κυρίως λόγω της διατήρησης της υψηλής προτίμησης στην χώρα μας ως τουριστικού προορισμού αλλά και της αυξανόμενης ζήτησης από ισχυρές ευρωπαϊκές αγορές για τα τουριστικά προϊόντα που προσφέρει, ο ελληνικός τουρισμός συνέχισε να συμπεριφέρεται με τα προ κρίσεων χαρακτηριστικά του.  Ακόμη και κατά την διάρκεια της παγκόσμιας κρίσης της πανδημίας που έπληξε το σύνολο του τουρισμού διεθνώς, ο ελληνικός τουρισμός φαίνεται να ακολουθεί πιστά το ίδιο μοτίβο. Είναι εμφανής η έλλειψη διάθεσης για αλλαγές όσον αφορά στην πρόβλεψη και στην προετοιμασία που απαιτούνται έτσι ώστε να ανταποκριθεί έγκαιρα και αποτελεσματικά στις συνεχώς μεταβαλλόμενες συνθήκες της τουριστικής προσφοράς και ζήτησης.

Τη στιγμή που γράφονται αυτές οι γραμμές, βρισκόμαστε στο μέσο της βασικής τουριστικής περιόδου της φετινής χρονιάς. Ο δρόμος της πραγματικής ανάκαμψης και της επιστροφής στη (νέα) κανονικότητα εντούτοις είναι ακόμα μακρύς. Οι προβλέψεις για τη ζήτηση αλλάζουν συνεχώς, ακόμη και κατά τη διάρκεια της τουριστικής περιόδου. Η πανδημία έδειξε και δείχνει ότι μια ασφαλής πρόβλεψη στην αρχή της τουριστικής περιόδου, μπορεί να αλλάξει ακόμη και λίγες ημέρες αργότερα.

Αυτό που μας διδάσκει η σύγχρονη πραγματικότητα στον τομέα του τουρισμού, είναι ότι πλέον δεν αρκεί απλά η προώθηση του τουριστικού προορισμού Ελλάδα. Η επιτυχία δεν περνά πλέον απλά από την ελκυστικότητα του τουριστικού προϊόντος.

Απαιτούνται σημαντικές αλλαγές, κυρίως στην  προσέγγιση που έχουμε εμείς οι ίδιοι για τον τουρισμό. Τόσο σε κεντρικό επίπεδο, του συνολικού δηλαδή σχεδιασμού όσο και στο επίπεδο των ίδιων των επιχειρήσεων και των επαγγελματιών του τουρισμού.

Σε επίπεδο προορισμού, απαιτείται η δημιουργία ενός συγκεκριμένου εργαλείου διαχείρισής, με κεντρικό άξονα την ανάλυση του εκάστοτε προορισμού, των πηγών τουριστικής ανάπτυξης του, των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων του, των προϊόντων και των υπηρεσιών που προσφέρει, των ενεργών πολιτών του, των εμποδίων που συμβάλλουν στην στασιμότητά του όπως και των ενεργειών που πρέπει να γίνουν για να αναπτυχθεί περαιτέρω με τρόπο βιώσιμο. Το αποτέλεσμα της προσέγγισης αυτής θα πρέπει να είναι η δημιουργία συγκεκριμένων και εφαρμόσιμων λύσεων που θα ενισχύουν την ελκυστικότητα των προορισμών σε κάθε ένα από τα βασικά κοινά. Έτσι, θα μπορέσουμε να απαντήσουμε με σαφήνεια στις νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε, όπως για παράδειγμα στο πώς προετοιμάζονται οι προορισμοί για τις νέες ανάγκες των τουριστών, στο πώς συμπεριλαμβάνονται οι ανάγκες των τοπικών κοινωνιών σε αυτό το σύστημα βιώσιμης ανάπτυξης, στο πώς δημιουργούμε προϊόντα που θα ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες και τελικά στο πως επανατοποθετούμε τους προορισμούς στη νέα τάξη πραγμάτων.

Αντίστοιχα, σε επιχειρηματικό επίπεδο, κάθε εταιρεία πρέπει να δημιουργήσει εξ ’αρχής έναν σταθερό οδηγό επιχειρησιακής λειτουργίας, με στόχο πρωτίστως την επιβίωση και σε επόμενο στάδιο την ανάπτυξη της. Η σε βάθος μελέτη και ανάλυση της αγοράς, των παγκόσμιων και τοπικών ανταγωνιστών, της μελλοντικής προσφοράς και ζήτησης, των τάσεων στον σχεδιασμό μείγματος δωματίων, προϊόντων και υπηρεσιών και η απεικόνιση όλων αυτών στην ανάπτυξη χρηματοοικονομικών μοντέλων, διαφορετικών σεναρίων λειτουργίας και μακροπρόθεσμων προβλέψεων, αποτελεί το πιο σημαντικό εργαλείο ώστε ο ξενοδόχος ή ο επενδυτής να μεγιστοποιήσει τις πιθανότητες επιτυχίας και ταυτόχρονα να μειώσει το επιχειρηματικό του ρίσκο. Ζητήματα όπως η διαχείριση εσόδων, η κοστολόγηση, ο υπολογισμός ρίσκου αθέτησης μελλοντικών απαιτήσεων, η επαναδιαπραγμάτευση δανειακών υποχρεώσεων, η διαχείριση συμβάσεων, η εκτίμηση αξίας και η διαχείριση περιουσιακών στοιχείων χρήζουν άμεσης ανάλυσης. Η προσαρμογή και η μετάβαση των προορισμών και των επιχειρήσεων σε σύγχρονα μοντέλα λειτουργίας που ενθαρρύνουν τη βιωσιμότητα, τη νέα ανάπτυξη και τη διασύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες είναι μονόδρομος για την επιτυχημένη επανατοποθέτηση του Ελληνικού τουρισμού στην επανεκκίνηση της παγκόσμιας οικονομίας.

ΗΘΙΚΗ ΗΓΕΣΙΑ. Ο ρόλος της στη διαχείριση των προκλήσεων που καλούνται να αντιμετωπίσουν οι εταιρίες

Γράφει ο Αντώνης Πολυχρονίδης, Διευθυντής, Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Ανθρώπινου Δυναμικού και η Νόρα Σβέτσα, HR Coordinator.

Η πανδημία του Covid-19 έχει επηρεάσει τους οργανισμούς σε όλον τον κόσμο δημιουργώντας τεράστιες προκλήσεις στις διοικήσεις και στους υπευθύνους ανθρώπινου δυναμικού. Οι προκλήσεις αυτές επαναπροσδιόρισαν τον τρόπο λειτουργίας και λήψης αποφάσεων έτσι ώστε να προσαρμοστούν γρήγορα και αποτελεσματικά στα πρωτόγνωρα δεδομένα.

Η ανάγκη για τον επαναπροσδιορισμό αξιών είναι επιτακτική και οι αλλαγές ραγδαίες. Σημαντικό, μεταξύ άλλων, θέμα για τους επικεφαλής την περίοδο που διανύουμε, είναι η ανάπτυξη ηγετικών ικανοτήτων με γνώμονα την ηθική. Η ηθική ηγεσία είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την κουλτούρα, και αυτό επιβεβαιώθηκε και από πρόσφατες μελέτες όπως αυτή του «The Ethics Institute» το 2019, στην οποία η ηγετική δέσμευση για ηθική φαίνεται να αποτελεί βασικό παράγοντα μιας υγιούς εταιρικής κουλτούρας. Εάν μπορούσαμε να δώσουμε έναν ορισμό στον ηγέτη που πράττει με γνώμονα την ηθική, θα μπορούσαμε να πούμε ότι είναι αυτός που αποφασίζει και ενεργεί βάσει αδιαπραγμάτευτων αξιών, λαμβάνει γρήγορα αποφάσεις που χαρακτηρίζονται από αρχές και κώδικα δεοντολογίας και εμπνέει τους άλλους να προχωρήσουν σε αλλαγές εξηγώντας και τεκμηριώνοντας με νηφαλιότητα τα «γιατί» που προκύπτουν.

Η πορεία προς την «κανονικότητα» είναι χρονοβόρα, ένας «μαραθώνιος» που ευχόμαστε όλοι να μην εξελιχθεί σε «υπερμαραθώνιο». Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι οι προκλήσεις που έφερε η πανδημία, όπως για παράδειγμα η διαχείριση της εξ αποστάσεως εργασίας, η διαχείριση των διαφορετικών ηλικιακών ομάδων και η επίδοση και δέσμευση των εργαζομένων είναι ακόμα στο προσκήνιο και αναζητούν λύσεις. Η ηθική ηγεσία μπορεί να δώσει απαντήσεις σε πολλά ερωτηματικά και να βοηθήσει τους οργανισμούς να κινηθούν με μεγαλύτερη ευελιξία.

Η εξ αποστάσεως εργασία έφερε τις διοικήσεις και τα στελέχη ανθρώπινου δυναμικού, αντιμέτωπους με μία άγνωστη μέχρι τώρα ατζέντα. Οι ηγέτες καλούνται πλέον να δημιουργήσουν περισσότερες ευκαιρίες επικοινωνίας με όλους, μέσω των ψηφιακών μέσων, προκειμένου να παραμείνει ενεργή η αξιοπιστία, η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη μεταξύ των ομάδων. Οι εταιρείες με αναπτυγμένη την ηγεσία της ηθικής, φαίνεται να επένδυσαν στην οικοδόμηση ειλικρινών σχέσεων και στην παραδοχή ότι οι εργαζόμενοι τηρούν τις αρχές και αξίες της εταιρείας χωρίς να χρειάζεται να «ελέγχονται» και να αισθάνονται απειλούμενοι από κάποιον «μεγάλο αδελφό».

Η διαχείριση επίσης εργαζομένων διαφορετικών γενεών, σε ένα περιβάλλον ψηφιακό ή στην καλύτερη περίπτωση υβριδικό, αποτέλεσε και αποτελεί μια συμπεριφοριστική πρόκληση με έντονες κοινωνικές και ψυχολογικές προεκτάσεις. Σύμφωνα με μελέτες, το 70% των εργαζομένων ηλικίας 25 – 35 ετών, ανέφερε πως μπορούσε να εργαστεί αποτελεσματικά κάτω από συνθήκες τηλεργασίας, σε αντίθεση με το 40% των εργαζομένων ηλικίας 50 – 64. Η «απόσταση» δεν είναι ίδια για όλους και κακά τα ψέματα, δοκιμάζεται συνεχώς όλο το πλαίσιο καθιερωμένων νορμών επικοινωνίας και κανόνων συμπεριφοράς.

Η ανάπτυξη ηθικής ηγεσίας χωρίς αποκλεισμούς μπόρεσε να δώσει λύση σε αυτές τις διαφορές, καλλιεργώντας ίσες ευκαιρίες προς όλους και έχοντας όλους τους δίαυλους επικοινωνίας ανοικτούς ειδικότερα σε αυτούς που το είχαν περισσότερο ανάγκη. Για αρκετούς, αυτή η αντιμετώπιση υπήρξε πολύτιμη καθώς αφενός δεν χάθηκε η αίσθηση του «ανήκειν» και αφετέρου δεν διογκώθηκε η αίσθηση της «μη επάρκειας» στο ψηφιακό περιβάλλον.

Η ηγεσία παίζει καθοριστικό ρόλο και στην επίδοση και δέσμευση των εργαζομένων, πτυχές του HR που ανέκαθεν έπαιζαν σημαντικό ρόλο, πόσο μάλλον κατά τη διάρκεια μιας τόσο μεγάλης κλίμακας κρίσης. Σύμφωνα με διάφορες μελέτες, όπως αυτή των Toor & Ofori (2009), φαίνεται πως μια ηγεσία με ηθικό πρόσημο συμβάλλει καθοριστικά σε κρίσιμες παραμέτρους που αφορούν την αποδοτικότητα, την αποτελεσματικότητα, την προθυμία και την εν γένει δέσμευση των εργαζομένων στην εταιρεία και σε αυτό που πρεσβεύει ως αποστολή της.

Όταν οι εργαζόμενοι αντιλαμβάνονται ότι οι ηγέτες τους ενεργούν με σύνεση, εγκράτεια, ευγνωμοσύνη, δικαιοσύνη και ψυχικά αποθέματα, τότε αυτό μεταφράζεται σε μεγαλύτερη εκτίμηση προς την ανώτατη διοίκηση και ισχυρότερη δέσμευση προς την εταιρεία. Σε περιόδους κρίσης, μια τέτοιου είδους ανασκόπηση για το πόσο κοντά είναι ένας οργανισμός σε αυτό το μοντέλο ηγεσίας σε συνδυασμό με μια αναπτυξιακή φιλοσοφία μέσω εκπαιδεύσεων, διαγνωστικών παρεμβάσεων και επιτόπιας ανάλυσης, θα δώσει τη δυνατότητα στις εταιρείες και στους ανθρώπους τους να προχωρήσουν με έναν πιο στέρεο βηματισμό, ελαχιστοποιώντας τις όποιες «αρρυθμίες» και ενισχύοντας τα δυνατά τους στοιχεία. Όλα πάντως θα κριθούν στο πεδίο και στη δύσκολη συνθήκη που βιώνουμε.

Η εφαρμογή του νέου πλαισίου εταιρικής διακυβέρνησης στην Ελλάδα

Γράφει ο Σταμάτης Δρίτσας, Deputy Managing Director- Advisory, ΣΟΛ Crowe

Ο νέος νόμος 4706/2020 για την εταιρική διακυβέρνηση των ανωνύμων εταιρειών με τίτλους εισηγμένους στο Χρηματιστήριο Αθηνών (Χ.Α.) και η Απόφαση της Επιτροπής Κεφαλαιαγοράς (Ε.Κ.) Αρ. 1/891/30.09.2020, η οποία ακολούθησε ως ερμηνευτική εγκύκλιος, αντικαθιστούν πλήρως το μάλλον ελλιπές πλαίσιο που ίσχυε τα τελευταία 18 χρόνια στην Ελλάδα με το ν. 3016/2002 και διαμορφώνουν ένα νέο κανονιστικό περιβάλλον υποχρεωτικών διατάξεων, η συμμόρφωση με τις οποίες σίγουρα δεν μπορεί να εκλαμβάνεται ως μία εύκολη άσκηση. 

Η προσαρμογή για τις ανώνυμες εταιρείες στο νέο πλαίσιο: περισσότερο απαιτητικό νομικό και κανονιστικό περιβάλλον.

Ωστόσο, οι υποκείμενες στο πλαίσιο αυτό ανώνυμες εταιρείες δεν έχουν να διαχειριστούν μόνο τη συμμόρφωσή τους στο νέο νόμο και την ερμηνευτική εγκύκλιο της Ε.Κ.. Αν λάβει κανείς υπόψη και τις σχετικές διατάξεις του ν. 4548/2018 περί ανωνύμων εταιρειών, ο οποίος αντικατέστησε πλήρως των κωδ. ν. 2190/1920, αλλά και τις διατάξεις του άρθρου 44 του ν. 4449/2017 και του Κανονισμού ΕΕ Αρ. 537/2014 για τις Επιτροπές Ελέγχου και τον έλεγχο των οικονομικών καταστάσεων των οντοτήτων δημόσιου συμφέροντος, που προϋπήρχαν του ν. 4706/2020, οι ιδιαιτερότητες της εφαρμογής του νέου πλαισίου εκτείνονται σίγουρα σε ένα ευρύτερο πεδίο εφαρμογής.  Επί της ουσίας, ο νέος νόμος ολοκληρώνει την ριζική αλλαγή του προηγούμενου πλαισίου για την εταιρική διακυβέρνηση των εισηγμένων στο Χ.Α. ανώνυμων εταιρειών, διαμορφώνοντας ένα νέο, διαφορετικό και σαφώς περισσότερο απαιτητικό νομικό και κανονιστικό περιβάλλον.

Δεν θα ήταν υπερβολή ο ισχυρισμός ότι το νέο πλαίσιο αποτελεί κάτι ριζοσπαστικό στην κουλτούρα και την φιλοσοφία διακυβέρνησης των ελληνικών ανωνύμων εταιρειών που είναι υποκείμενες στην εφαρμογή του. Διερωτάται όμως κανείς γιατί να συμβαίνει αυτό και γιατί η εφαρμογή των διατάξεων του νέου πλαισίου να εκλαμβάνεται ως μία τόσο ιδιάζουσα εξέλιξη, ειδικά όταν οι εισηγμένες στο Χ.Α. ανώνυμες εταιρείες εφάρμοζαν από τον Οκτώβριο του 2013 έναν εγκεκριμένο Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης.  Ο κώδικας αυτός είχε συνταχθεί από το Ελληνικό Συμβούλιο Εταιρικής Διακυβέρνησης (ΕΣΕΔ) και, ως πλαίσιο αρχών, προέβλεπε, άμεσα ή έμμεσα,  την πλειονότητα των όσων εισάγονται πλέον στην ελληνική νομοθεσία με τη μορφή υποχρεωτικών κανόνων δικαίου. Είναι μάλλον εύλογο το συμπέρασμα ότι τελικά η μη υποχρεωτική επιβολή της καθολικής υιοθέτησης του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΕΣΕΔ από τις υποκείμενες ανώνυμες εταιρείες άφηνε χώρο σε σημαντικούς περιορισμούς και αποκλίσεις στην εφαρμογή του.

Επίσης, διατυπώνεται η άποψη ότι οι όποιες επιφυλάξεις σχετικά με τον βαθμό  εφαρμογής του Κώδικα Εταιρικής διακυβέρνησης του ΕΣΕΔ μέχρι σήμερα σχετίζονται άμεσα και με τη δυνατότητα υιοθέτησης της αρχής “συμμόρφωση ή αιτιολόγηση”. Η αρχή αυτή αποτελεί ευχέρεια, η οποία παρέχεται  σύμφωνα με την παράγραφο 3 του άρθρου 43α του κωδ. ν. 2190/1920 όπως ίσχυε, αλλά και σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου 152 του ν. 4548/2018 που τον αντικατέστησε. Συνεπώς, ανεξάρτητα από την ποιότητα του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης που όφειλαν να εφαρμόζουν οι εισηγμένες στο Χ.Α. ανώνυμες εταιρείες, η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις του τελικά περιορίζεται, αφού ο ίδιος ο νόμος περί ανωνύμων εταιρειών παρείχε και παρέχει τη δυνατότητα αποκλίσεων, αρκεί αυτές να εξηγούνται επαρκώς στη δήλωση της εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία συμπεριλαμβάνεται στην Ετήσια Έκθεση Διαχείρισης του Διοικητικού Συμβουλίου.

Μετάβαση από την εφαρμογή ενός πλαισίου κυρίως ήπιου δικαίου σε ένα πλαίσιο έντονα θετικό.

Υπό αυτό το πρίσμα φαίνεται ότι η υποχρεωτική εφαρμογή των νέων αρχών για την εταιρική διακυβέρνηση στην Ελλάδα αποτελεί τη μετάβαση από την εφαρμογή ενός πλαισίου κυρίως ήπιου δικαίου σε ένα πλαίσιο έντονα θετικού. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που υποστηρίζουν  ότι η εξέλιξη αυτή αντανακλά την πρόθεση του Έλληνα νομοθέτη να κεφαλαιοποιήσει και αυτή την προηγούμενη εμπειρία από την εφαρμογή του Κώδικα Εταιρικής Διακυβέρνησης του ΕΣΕΔ από τις υποκείμενες στην υποχρέωση αυτή ανώνυμες εταιρείες, η οποία όπως προαναφέρθηκε, τα τελευταία χρόνια κατά κοινή ομολογία προβλημάτιζε αρκετά. Έτσι, με το νέο νομοθετικό πλαίσιο εισάγονται πλέον ως υποχρεωτικές όλες εκείνες οι απαιτήσεις, που πριν την εφαρμογή του ν. 4706/2020 ήταν εν πολλοίς προαιρετικές, ώστε να μπορεί να επιτευχθεί ο μέγιστος βαθμός συμμόρφωσης με ένα επαρκές και κατάλληλο “σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης”.  

Ενδυνάμωση και αξιολόγηση του πλαισίου σχετικά με το σύστημα εσωτερικού ελέγχου.

Ένα επίσης ενδιαφέρον σημείο συζήτησης σχετικά με το νέο πλαίσιο αφορά στις διατάξεις σχετικά με το σύστημα εσωτερικού ελέγχου (ΣΕΕ), για το οποίο η προσέγγιση βάσει του προηγούμενου πλαισίου ήταν ελλιπής και αόριστη. Κατ’ αρχήν, ο ν. 4706/2020 και σε δεύτερο επίπεδο η Απόφαση της ΕΚ Αρ. 1/891/30.09.2020 εισάγουν τη λειτουργία της διαχείρισης κινδύνων και της κανονιστικής συμμόρφωσης, ως υποχρεωτικά συστατικά του συστήματος εσωτερικού ελέγχου, το οποίο πλέον πρέπει να σχεδιάζεται και να εφαρμόζεται σύμφωνα με το επικαιροποιημένο μοντέλο του Ολοκληρωμένου Πλαισίου Εσωτερικών Δικλίδων (Internal Control – Integrated Framework) της COSO (Committee of Sponsoring Organizations of the Treadway Commission) του 2013. Το πλαίσιο COSO (2013) για το σύστημα εσωτερικού ελέγχου, προσεγγίζει την ανάπτυξη ενός βέλτιστου συστήματος εσωτερικού ελέγχου, με την μορφή ενός τρισδιάστατου κύβου, του οποίου οι έδρες υποδιαιρούνται σε συστατικά μέρη που συσχετίζονται και αλληλοεπιδρούν μεταξύ τους. 

Η πρώτη έδρα του κύβου αναπτύσσεται σε τρία μέρη: α) τις λειτουργίες, β) τις χρηματοοικονομικές αναφορές και γ) τη κανονιστική συμμόρφωση, που αποτελούν και τους τρεις βασικούς πυλώνες στο σχεδιασμό ενός βέλτιστου συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Η δεύτερη έδρα αναπτύσσεται σε πέντε μέρη: α) το περιβάλλον ελέγχου, β) τη διαχείριση κινδύνων, γ) τους ελεγκτικούς μηχανισμούς και τις δικλίδες ασφαλείας, δ) το σύστημα πληροφόρησης και επικοινωνίας και ε) την παρακολούθηση του ΣΕΕ. Τα πέντε αυτά μέρη αποτελούν, σύμφωνα και με την Απόφαση της ΕΚ Αρ. 1/891/30.09.2020, τα βασικά συστατικά ενός αποδεκτού συστήματος εσωτερικού ελέγχου. Τέλος, η τρίτη έδρα αναπτύσσεται σύμφωνα με τη λειτουργική δομή της οντότητας, με πρώτο επίπεδο αυτό της λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου και της ανώτατης διοίκησης.

Η Απόφαση της ΕΚ Αρ. 1/891/30.09.2020 εισάγει επίσης την ανά τρία χρόνια υποχρέωση της αξιολόγησης του συστήματος εσωτερικού ελέγχου από ανεξάρτητο αξιολογητή, για τον οποίο μάλιστα προβλέπονται ειδικές ποιοτικές προδιαγραφές και απαιτήσεις ανεξαρτησίας. Η διαδικασία της αξιολόγησης εμπίπτει στο πεδίο ευθύνης της Επιτροπής Ελέγχου και αποτελεί μέρος της τακτικής αξιολόγησης του συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης, η οποία σε κάθε περίπτωση είναι ευθύνη του Διοικητικού Συμβουλίου.

Εν κατακλείδι.

Το νέο πλαίσιο για την εταιρική διακυβέρνηση, στο οποίο καλούνται να συμμορφωθούν πλέον οι ανώνυμες εταιρείες με τίτλους εισηγμένους στο Χ.Α., απαιτεί από τα Διοικητικά τους Συμβούλια να επανεξετάσουν  από την αρχή το μοντέλο που είχαν υιοθετήσει και εφάρμοζαν μέχρι σήμερα, κυρίως βάσει του Κώδικα Δεοντολογίας του ΕΣΕΔ και του ν. 3016/2002, λαμβάνοντας φυσικά υπόψη και το κόστος της εφαρμογής των νέων αρχών διακυβέρνησης. 

Είναι βέβαιο ότι το νέο σύστημα εταιρικής διακυβέρνησης που θα προκύψει από αυτή τη διαδικασία επανασχεδιασμού και επικαιροποίησης του προηγούμενου μοντέλου θα δηλώνει αυτόματα και το βαθμό συμμόρφωσης των διοικήσεων με το νέο πλαίσιο, το οποίο εν κατακλείδι δεν αφήνει ιδιαίτερα περιθώρια “ελιγμών” όπως το προηγούμενο.

Το Whistleblowing ως Μηχανισμός Υγιούς Εταιρικής Διακυβέρνησης

Γράφει η Ειρήνη Παπαδοπούλου, Audit Partner, Risk Management Director, ΣΟΛ Crowe

Μεσούσης της πανδημίας Covid-19, το whistleblowing (σύστημα ανώνυμων αναφορών)  ως μέσο ανάδειξης φαινομένων απάτης, είναι πιο επίκαιρο από ποτέ. Ήδη στην παγκόσμια έρευνα “2020 Report to the Nations ” του οργανισμού Association of Certified Fraud Examiners (ACFE) διαπιστώνεται ότι το 43% όλων των φαινομένων απάτης αποκαλύπτεται μέσω του whistleblowing.

Στην Ελλάδα, η ενσωμάτωση τον Οκτώβριο του 2020 της 5ης Ευρωπαϊκής Οδηγίας στην εθνική νομοθεσία για την πρόληψη νομιμοποίησης εσόδων από εγκληματικές δραστηριότητες, ζητά τη χρήση ανεξάρτητων διαύλων αναφοράς από τις εποπτικές αρχές και ενισχύει την προστασία των αναφερόντων.

Άξια αναφοράς όμως είναι και η σημασία που δίνει η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς στην ορθή εφαρμογή συστημάτων whistleblowing από τις οντότητες δημοσίου συμφέροντος. Συγκεκριμένα, με την υπ’αρ. 1/891/30.9.2020 απόφασή της  περί εταιρικής διακυβέρνησης, ζητά από τις Επιτροπές Ελέγχου στα πλαίσια αξιολόγησης του Συστήματος Εσωτερικού Ελέγχου να επισκοπούν την πληροφόρηση (χρηματοοικονομική και μη), μέρος της οποίας πρέπει να αποτελεί και το whistleblowing.

Ποια είναι όμως τα οφέλη από την εφαρμογή ενός συστήματος whistleblowing στις εισηγμένες οντότητες;

Η ορθή εφαρμογή ενός συστήματος whistleblowing, αποτελεί ένδειξη ενός «ανοικτού» και ακέραιου συστήματος εταιρικής διακυβέρνησης. Μέσα από το whistleblowing, χτίζεται μία γέφυρα ασφαλούς επικοινωνίας της επιχείρησης με το κοινό και ενθαρρύνεται η  αναφορά ανήθικων ή παραβατικών συμπεριφορών χωρίς το φόβο των επιπτώσεων. Κατ ’αυτόν τον τρόπο, αποκαλύπτονται  αλήθειες που πιθανώς είναι «άβολο» να ειπωθούν αλλιώς και διευκολύνονται οι επιχειρήσεις  στη διάγνωση των  αδυναμιών και παθογενειών τους, ώστε να προβούν στη λήψη των σωστών μέτρων θεραπείας και την αποφυγή επαναλήψεων.

Ποιος είναι ο ρόλος των Επιτροπών Ελέγχου ώστε να επιτευχθούν στο μέγιστο τα παραπάνω οφέλη;

Ο ρόλος των Επιτροπών Ελέγχου, συνδέεται μεταξύ άλλων, με την επίβλεψη των εσωτερικών διαδικασιών που ακολουθούν οι εταιρείες για την αποφυγή κινδύνων απάτης. Η αποτελεσματικότητα των καναλιών whistleblowing είναι μία από τις διαδικασίες αυτές. Για να επιτευχθεί η αποτελεσματικότητα ενός συστήματος whistleblowing, πρέπει να διασφαλίζονται τα εξής:

  • Η  ύπαρξη  συγκεκριμένης εταιρικής πολιτικής αντιμετώπισης παραβατικών συμπεριφορών και   προστασίας των προσώπων που τις αναφέρουν.
  • Η διαχείριση των πληροφοριών από ανεξάρτητα όργανα.
  • Η διασφάλιση της ανωνυμίας του αναφέροντος και του απόρρητου της πληροφορίας.
  • Η έγκαιρη επεξεργασία της πληροφορίας και η λήψη των κατάλληλων αποφάσεων.
  • Η σωστή αρχειοθέτηση και φύλαξη  όλων των στοιχείων που σχετίζονται με την αναφορά.

Τηρουμένων των παραπάνω, το whistleblowing μπορεί να αποτελέσει βασική γραμμή άμυνας της επιχείρησης, απέναντι σε κινδύνους  που μπορούν να έχουν σοβαρή επίδραση στα οικονομικά, τη φήμη αλλά και τη λειτουργία της.

Η επόμενη μέρα για τον ελληνικό τουρισμό

Γράφει ο Ξενοφών Πετρόπουλος, Horwath HTL, Country Director

Ο τουρισμός αποτελεί δυναμικό μηχανισμό οικονομικής ανάπτυξης και δημιουργίας θέσεων εργασίας σε όλο τον πλανήτη. Το 2019, ξεπέρασε το 10% του ΑΕΠ, συμβάλλοντας με 8,9 τρισεκατομμύρια δολάρια στην παγκόσμια οικονομία και υποστηρίζοντας 330 εκατομμύρια θέσεις απασχόλησης, σύμφωνα με την έκθεση του World Travel & Tourism Council. Είναι αξιοσημείωτο ότι ο κλάδος του τουρισμού σημείωσε ταχύτερη ανάπτυξη συγκριτικά με την παγκόσμια οικονομία, ξεπερνώντας τους τομείς της περίθαλψης, του εμπορίου, του πρωτογενούς τομέα, των κατασκευών και της βιομηχανικής παραγωγής. Τις πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν ο κλάδος των πληροφοριών και των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών.

Την ανοδική αυτή τάση έρχεται να αντιστρέψει η εμφάνιση και εξάπλωση του COVID-19. Η υγειονομική κρίση τείνει να οδηγήσει την παγκόσμια οικονομία σε πρωτοφανή ύφεση. Ο τουρισμός είναι από τους πρώτους τομείς που επλήγησαν ταχύτατα και με μεγάλη ένταση, με την οικονομική δραστηριότητα να εκτιμάται ότι θα παρουσιάσει πτωτική τάση.

Στη χώρα μας, ο τουριστικός κλάδος αποτελεί κινητήρια δύναμη ευημερίας με παγκόσμια απήχηση. Η Ελλάδα είναι προορισμός εισερχόμενου τουρισμού και υποδέχεται εκατομμύρια ταξιδιώτες κάθε χρόνο από όλο τον κόσμο. Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, το 2019 κατέλαβε την 9η θέση της παγκόσμιας κατάταξης των προορισμών με την ταχύτερη ανάπτυξη, ξεπερνώντας το 20% στο ΑΕΠ και καταγράφοντας ανάπτυξη 12,1% σε ένα χρόνο, όταν η πραγματική οικονομία της χώρας σημείωνε ρυθμό ανάπτυξης 2,2%. Φέτος, η υγειονομική κρίση που πλήττει τον κόσμο αλλάζει τα δεδομένα στην πορεία του τουρισμού διεθνώς. Με βάση τα στατιστικά στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Τουρισμού (UNWTO), εκτιμάται ότι οι ευρωπαϊκοί προορισμοί με υψηλά ποσοστά εσωτερικού και οδικού τουρισμού θα ανακάμψουν πολύ γρηγορότερα από τους προορισμούς που βασίζονται σε διασύνδεση με αεροπορικές εταιρείες ή άλλα μέσα κοινής χρήσης. Στη χώρα μας, η ετοιμότητα και η αξιοπιστία θα δημιουργήσουν το αίσθημα εμπιστοσύνης στους δυνητικούς ταξιδιώτες σε συνδυασμό με το εκπαιδευμένο προσωπικό και τα πρωτόκολλα υγιεινής και ασφάλειας που εφαρμόζονται ήδη στους ελληνικούς προορισμούς. Η βιωσιμότητα του ελληνικού τουρισμού είναι πρωταρχικής σημασίας, αν και η επιστροφή στην ανάπτυξη θα είναι μακρόχρονη. Οι επιχειρήσεις θα πρέπει να ισορροπήσουν την προσφορά και τη ζήτηση, καθώς και να αναζητήσουν τις κατάλληλες προοπτικές επιβίωσής τους και τους τρόπους να παραμείνουν επίκαιρες, τόσο σε τιμή όσο και σε παροχή ποιοτικού προϊόντος. Η παρούσα, πρωτόγνωρη κατάσταση απαιτεί αναπροσαρμογή του πλάνου και των δράσεων των τουριστικών και ξενοδοχειακών επιχειρήσεων για τη αειφορία τους. Σύμφωνα με την έρευνα, το Ιόνιο, η Κεντρική Μακεδονία, η Κρήτη και το Νότιο Αιγαίο αποτελούν τις περιφέρειες της χώρας με τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα. Οι θέσεις απασχόλησης στον κλάδο του τουρισμού πρέπει, αναμφίβολα, να διατηρηθούν, καθώς είναι τεράστια η άμεση συμβολή του στη συνολική οικονομία της Ελλάδας.

Κατεβάστε το PDF αρχείο εδώ.

Πως θα αποτυπωθούν οι επιπτώσεις του Covid-19 στις οικονομικές καταστάσεις των Επιχειρήσεων

Γράφει ο Ιωάννης Καραποστολάκης, Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής Μέλος Τεχνικού Γραφείου ΣΟΛ Crowe

         Η παγκόσμια λογιστική και ελεγκτική κοινότητα συγκλίνει στην άποψη ότι ο αντίκτυπος της πανδημίας του κορωνοϊού Covid-19, που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο του 2020, στις οικονομικές καταστάσεις με ημερομηνία αναφοράς την 31.12.2019, κρίνεται και αντιμετωπίζεται ως μεταγενέστερο μη διορθωτικό γεγονός. Κατά συνέπεια, οι υπεύθυνοι για την σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων θα πρέπει να αξιολογήσουν τις επιπτώσεις του Covid-19 μετά την ημερομηνία αναφοράς των οικονομικών καταστάσεων κυρίως  σε σχέση με την δυνατότητα της εκάστοτε οντότητας να συνεχίσει απρόσκοπτα την δραστηριότητά της, παραθέτοντας τις κατάλληλες και προβλεπόμενες από το λογιστικό πλαίσιο γνωστοποιήσεις με σκοπό την πληρέστερη ενημέρωση των χρηστών.

          Είναι γεγονός ότι οι επιπτώσεις του Covid-19 δεν είναι δυνατόν στην παρούσα χρονική στιγμή να προσδιοριστούν, ωστόσο επισημαίνεται ότι αυτές αναμένεται να διαφέρουν ανάλογα με τον κλάδο στον οποίο η κάθε οντότητα δραστηριοποιείται αλλά και από άλλες παραμέτρους όπως: διαμορφωμένη από πριν χρηματοοικονομική διάρθρωση, δυνατότητα ευελιξίας και προσαρμογής σε εναλλακτικούς τρόπους δράσης, παρεχόμενες κατά περίπτωση ενισχύσεις από κρατικούς φορείς κλπ. Οι διοικήσεις των οντοτήτων οφείλουν να εξετάσουν τις επιπτώσεις έστω με παραδοχές ως προς το χρονικό σημείο αποκατάστασης της κανονικότητας και να καταλήξουν σε συμπέρασμα  υπό προϋποθέσεις για την δυνατότητα της οντότητας να συνεχίσει απρόσκοπτα την λειτουργία της .

        Ενδέχεται σε ορισμένες περιπτώσεις οι επιπτώσεις από τον Covid-19 να είναι τόσο ραγδαίες, και έντονες ώστε οι συνθήκες που έχουν πλέον δημιουργηθεί να μην παρέχουν  καμία εναλλακτική ρεαλιστική λύση για την οντότητα , εκτός από τη ρευστοποίησή της.

        Ανάλογα με τις συνθήκες που αντιμετωπίζει η κάθε οντότητα, θα πρέπει να διενεργεί και τις κατάλληλες γνωστοποιήσεις. Όσο μεγαλύτερη έκθεση έχει μία οντότητα  στις επιπτώσεις του Covid-19, τόσο πιο αναλυτικές θα πρέπει να είναι οι γνωστοποιήσεις των εκτιμήσεων και λοιπών παραδοχών που χρησιμοποιούνται κατά την σύνταξη των οικονομικών καταστάσεων.

        Επισημαίνεται, ότι τα ανωτέρω έχουν εφαρμογή κατά την κατάρτιση των οικονομικών καταστάσεων με ημερομηνία αναφοράς την 31/12/2019. Για τις περιόδους αναφοράς που έπονται της έναρξης της πανδημίας, θα πρέπει όλες οι επιπτώσεις  να τροποποιήσουν κατάλληλα τις οικονομικές καταστάσεις, διότι οι επιπτώσεις αυτές δεν θα μπορούν πλέον να αντιμετωπιστούν ως μεταγενέστερα μη διορθωτικά γεγονότα.    

Αποφάσεις ΔΕΔ σχετικά με τις εκπιπτόμενες και μη εκπιπτόμενες δαπάνες από τα ακαθάριστα έσοδα υπό το καθεστώς του Ν. 4172/2013

Γράφει ο Γιώργος Λαζαρίδης, Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής

Η παρούσα εργασία αφορά σε μια συλλογή και ταξινόμηση αποφάσεων της ΔΕΔ οι οποίες αναφέρονται σε εξετάσεις διαφορών σε αντικείμενα σχετικά με δαπάνες φορολογουμένων. Οι αποφάσεις αυτές αναφέρονται σε περιπτώσεις δαπανών του Ν. 4172/2013, δηλαδή σε διαφορές των φορολογικών ετών 2014 και μετά.

Δεν περιλαμβάνονται αποφάσεις σχετικές με δαπάνες οικονομικών ετών που ενέπιπταν στις διατάξεις του Ν. 2238/1994 επειδή ήδη οδεύει προς κανονική παραγραφή και το τελευταίο οικονομικό έτος 2014 (χρήση 2013) κατά το οποίο εφαρμοζόταν ο νόμος αυτός.

Η παρούσα εργασία αφορά στην παράθεση των κυριότερων (κατά την κρίση μου) σημείων κάθε απόφασης, στα οποία και στηρίζεται η τελική κρίση της επιτροπής. Προς οικονομία του χώρου αποφεύχθηκε η παράθεση επαναλαμβανόμενων αιτιολογικών, όπως λ.χ των γνωστών διατάξεων των άρθρων 22 – 26 του Ν. 4172/2013 και των συναφών με αυτά εγκυκλίων (1113/20151096/20161073/20151103/20151075/20161056/2015 κλπ)

Παρά ταύτα συνιστάται όπως ο οποιοσδήποτε ενδιαφερόμενος χρήστης για να αποκτήσει σφαιρικότερη αντίληψη σε σχέση με κάποια απόφαση να προστρέξει στο σύνολο του κειμένου αυτής αναζητώντας της στη σελίδα της ΑΑΔΕ. (https://www.aade.gr/menoy/endikofaneis-prosfyges-apofaseis-ded)

Περαιτέρω θα πρέπει να επισημανθεί ότι σε κάποιες περιπτώσεις οι αποφάσεις της ΑΑΔΕ μπορεί να ληφθούν με κριτήριο όχι κάποιο λόγο ουσίας, αλλά κάποιο τυπικό λόγο. Παράδειγμα η μη προσκόμιση στην Επιτροπή αποδεικτικού υλικού από τον προσφεύγοντα φορολογούμενο συνιστά λόγο απόρριψης της προσφυγής (σχετικά άρθρο 65 Ν. 4174/2013). Από την άλλη φορολογούμενος μπορεί να δικαιωθεί λόγω πλημμελούς αιτιολογίας από τον έλεγχο. Επίσης σύμφωνα με τις διατάξεις του τελευταίου εδαφίου της παρ. 6 του άρθρου 63 του ν. 4174/2013, όπως προστέθηκε με το άρθρο 49 παρ. 5 του ν. 4223/2013 (ΦΕΚ Α 287/31.12.2013) και του άρθρου 4 παρ. 3 της ΠΟΛ 1064/2017 σε περίπτωση που η πράξη ακυρώνεται για λόγους τυπικής πλημμέλειας, η αρμόδια φορολογική αρχή ενεργεί εκ νέου σύμφωνα με τα οριζόμενα στην απόφαση της Διεύθυνσης Επίλυσης Διαφορών.

Τέλος επισημαίνεται ότι κατά των αποφάσεων επιτρέπεται η άσκηση προσφυγής ενώπιον των αρμόδιων Διοικητικών Δικαστηρίων εντός τριάντα (30) ημερών από την κοινοποίησή τους.

Δείτε αναλυτικά το κείμενο της εργασίας εδώ.

Μπορείτε να δείτε το δεύτερο μέρος της εργασίας που αφορά Αποφάσεις ΔΕΔ σχετικά με τις υποχρεώσεις χαρτοσήμου εδώ.

ΔΠΧΑ 16 Μισθώσεις: Αναδρομική εφαρμογή ή απλοποιημένη προσέγγιση;

Γράφει ο Άγγελος Διονυσόπουλος, Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής, Μέλος του Τεχνικού Γραφείου ΣΟΛ Crowe.

Σε μια περίοδο που η λειτουργία πολλών επιχειρήσεων αλλάζει σε μικρότερο ή μεγαλύτερο βαθμό, υποχρεωτικά προσαρμοζόμενη στη συγκυρία και στα οικονομικά μέτρα στήριξης της ελληνικής οικονομίας, σημαντικά ζητήματα που απασχολούν τις επιχειρήσεις, συνεχίζουν να βρίσκονται υπό διαμόρφωση.

Ένα από αυτά είναι το ζήτημα του νέου προτύπου για τις μισθώσεις, το οποίο περιλαμβάνει διαφορετικές επιλογές για τις επιχειρήσεις, αναφορικά με τις μεταβατικές διατάξεις και προσφέρει πρακτικές διευκολύνσεις και απαλλαγές ώστε να υπάρξει ομαλή μετάβαση στο νέο καθεστώς των μισθώσεων.

Οι επιλογές που παρέχονται θα έχουν διαφορετική επίδραση στα δημοσιευμένα στοιχεία των επιχειρήσεων, τόσο κατά τον χρόνο μετάβασης όσο και σε μεταγενέστερες περιόδους. Ο μισθωτής εφαρμόζει το πρότυπο είτε αναδρομικά σαν να είχε εφαρμοστεί αυτό από την ημερομηνία έναρξης της μισθωτικής περιόδου, είτε το εφαρμόζει με την απλοποιημένη προσέγγιση, σύμφωνα με την οποία καταχωρεί την 1.1.2019 αξία δικαιώματος χρήσης ίση με την υποχρέωση μίσθωσης.

Η αναδρομική εφαρμογή του προτύπου, πέραν των τεχνικών δυσκολιών που παρουσιάζει, έχει επίπτωση στα ίδια κεφάλαια της επιχείρησης, κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής, διότι η παρούσα αξία των μελλοντικών μισθωμάτων, κατά την ημερομηνία αυτή, είναι μεγαλύτερη από την αναπόσβεστη αξία του δικαιώματος χρήσης.

Αυτό συμβαίνει διότι η επιβάρυνση από τους τόκους είναι αυξημένη στα πρώτα έτη της μίσθωσης και μειώνεται σταδιακά κατά τα επόμενα έτη. Για το λόγο αυτό, η αναδρομική εφαρμογή είναι συμφέρουσα όσον αφορά τα αποτελέσματα χρήσης των περιόδων που ακολουθούν της ημερομηνίας πρώτης εφαρμογής διότι η σημαντική επιβάρυνση από τους τόκους των πρώτων ετών μίσθωσης έχει καταχωρισθεί ήδη στα ίδια κεφάλαια.

Συνεπώς, εάν μία επιχείρηση δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα με το ύψος των ιδίων κεφαλαίων της είναι φρόνιμο να επιλέξει την αναδρομική εφαρμογή και να επιβαρύνει τα ίδια κεφάλαια κατά την ημερομηνία πρώτης εφαρμογής του προτύπου προς όφελος των αποτελεσμάτων χρήσης για όλες τις περιόδους που ακολουθούν.

Φορολογικά μέτρα για την στήριξη των επιχειρήσεων που πλήττονται από τον COVID19: βασικά σημεία για τις επιχειρήσεις

Γράφει ο Γιώργος Σταματίου, Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής, Αντιπρόεδρος Δ.Σ.

Μέχρι σήμερα έχουν εξαγγελθεί, τρία πακέτα μέτρων προς ενίσχυση των επιχειρήσεων που πλήττονται από την πανδημία μεταξύ άλλων περιλαμβάνεται η ρύθμιση εργασιακών και φορολογικών θεμάτων. Οι επιχειρήσεις που πλήττονται καθορίζονται με βάση τον κωδικό αριθμό δραστηριότητας τους (Κ.Α.Δ), οι οποίοι ανακοινωθήκαν  με δελτίο τύπου του Υπουργείου Οικονομικών. Εκδόθηκαν δύο αποφάσεις  του Υπουργείου Οικονομικών ρυθμίζουν τα μέτρα που αφορούν στο φορολογικό σκέλος.

Με την πρώτη Απόφαση Υφυπουργού Οικονομικών μέχρι και την 31η/08/2020:

  • παρατείνονται οι προθεσμίες καταβολής των βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ. και τα Ελεγκτικά Κέντρα οφειλών που λήγουν ή έληξαν από 11/03/2020 έως και 30/04/2020.
  • παρατείνονται και οι προθεσμίες καταβολής των δόσεων των ρυθμίσεων και διευκολύνσεων τμηματικής καταβολής βεβαιωμένων οφειλών.
  • αναστέλλεται μέχρι και την 31η/08/2020 η είσπραξη των βεβαιωμένων και ληξιπρόθεσμων κατά τις 11/03/2020 .

Με τη δεύτερη Απόφαση Υφυπουργού Οικονομικών μέχρι και την 31η/08/2020:

  • παρατείνονται οι προθεσμίες καταβολής των βεβαιωμένων στις Δ.Ο.Υ. ή τα Ελεγκτικά Κέντρα οφειλών από δηλώσεις Φ.Π.Α. με ποσό φόρου προς καταβολή (χρεωστικές), που λήγουν ή έληξαν από 11/03/2020 έως και 30/04/2020
  • αναστέλλεται η είσπραξη των βεβαιωμένων και ληξιπρόθεσμων κατά τις 11/3/2020 οφειλών από δηλώσεις ΦΠΑ με ποσό φόρου προς καταβολή (χρεωστικές).

Απαραίτητη  προϋπόθεση αναστολής των φορολογικών υποχρεώσεων των επιχειρήσεων, είναι η διατήρηση των υφιστάμενων θέσεων εργασίας.

Επίσης στην ΠΝΠ της 20.3.2020, ορίζονται:

  • Νέοι συντελεστές Φ.Π.Α για ορισμένα αναγκαία είδη.
  • Μειώνεται μέχρι το τέλος του έτους, ο συντελεστής Φ.Π.Α στο 6% από 24%  σε προϊόντα απαραίτητα, όπως, μάσκες, γάντια,  αντισηπτικά,  μαντηλάκια,  σαπούνι, αιθυλική αλκοόλη, για αντισηπτικά.
  • Άμεση επιστροφή φόρων από εκκρεμείς αιτήσεις κατά την ημερομηνία ισχύος της έως ποσού ευρώ 30.000.

Επίσης, λόγω των γεγονότων δεν θα ολοκληρωθεί η μελέτη μεταβολής των αντικειμενικών αξίων και έτσι ο υπολογισμός του ΕΝΦΙΑ του 2020 θα βασιστεί στις υφιστάμενες με συνέπεια να επηρεαστεί η φορολογική επιβάρυνση των επιχειρήσεων.

Τα βασικά φορολογικά μέτρα τα οποία έχουν εξαγγελθεί, δημιουργούν μια νέα πραγματικότητα για τις επιχειρήσεις, οι οποίες καλούνται σήμερα αντιμετωπίζοντας αχαρτογράφητες καταστάσεις να προσαρμοστούν, μη γνωρίζοντας εάν τα ληφθέντα μέτρα, στην κατεύθυνση της  οικονομικής ενίσχυσή τους,  θα είναι τα τελικά ή αν και πότε  επαυξηθούν. Επιπλέον, η λίστα των ΚΑΔ, με την οποία καθορίζονται οι πληττόμενες επιχειρήσεις, έχει δηλωθεί ότι είναι δυναμική και να αναμένεται να προστεθούν επιπλέον κωδικοί δραστηριότητας.

Οι εξελίξεις, σε κάθε περίπτωση θα δημιουργούν συχνά νέα δεδομένα και οι επιχειρήσεις, παράλληλα με την προσαρμογή της  δραστηριότητά τους στις παρούσες συνθήκες, θα πρέπει να δημιουργήσουν τις συνθήκες άμεσης προσαρμογής, έχοντας στον σχεδιασμό τους και την επόμενη ημέρα της ταχείας επαναφοράς της ομαλής λειτουργίας της αγοράς, ώστε και η κάθε μία χωριστά αλλά και συνολικά η οικονομία της χώρας συνολικά να καλύψει το χαμένο έδαφος.

Είναι ο Βιώσιμος Τουρισμός ουτοπία ή μονόδρομος;

Γράφει ο Ξενοφών Πετρόπουλος, Διευθυντής HTL

Η βιώσιμη ανάπτυξη του τουρισμού δεν αποτελεί μια νέα τάση. Ήδη από το 1992, είχε ξεκινήσει η διεθνής πρωτοβουλία International Hotels Environment Initiative με στόχο την υιοθέτηση καλών πρακτικών περιβαλλοντικής αειφορίας από ξενοδοχειακές αλυσίδες. Από τότε μέχρι και σήμερα η προσπάθεια των φορέων του τουριστικού τομέα να εφαρμόσουν την έννοια της αειφορίας έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη εναλλακτικών μορφών τουρισμού με βασικό στόχο τη διατήρηση των οικονομικών και κοινωνικών πλεονεκτημάτων της τουριστικής ανάπτυξης και την ταυτόχρονη μείωση των ανεπιθύμητων επιπτώσεων στο φυσικό, κοινωνικό και πολιτιστικό περιβάλλον ενός προορισμού.

Ο Τομέας πρέπει να ανταπεξέλθει και να δει την αειφόρο ανάπτυξη ως μονόδρομο για τη βελτίωση της συμπεριφοράς του, της λειτουργίας του, αλλά και της μακροβιότητας των ίδιων των προϊόντων και των προορισμών του. Η συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, συμπεριλαμβανομένων των τοπικών κοινοτήτων, των ρυθμιστικών αρχών, των εργαζομένων, των επισκεπτών και των προμηθευτών, αποτελεί το κλειδί για την επιτυχία του ελληνικού τουρισμού μακροπρόθεσμα.

Όπως προκύπτει όμως από τα έργα που υλοποιεί η Horwath HTL σε παγκόσμια κλίμακα, αυτό ακριβώς αποτελεί και το κύριο εμπόδιο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης. Eίναι η έλλειψη αγαστής συνεργασίας όλων των ενδιαφερόμενων φορέων, καθώς και η ισχυρή πολιτική βούληση. Συστατικά που θα εξασφαλίζουν ευρεία αποδοχή και θα δημιουργούν περιβάλλον συναίνεσης.