Εύα Αγγελίδη, ΣΟΛ Crowe: «Μην υποτιμάτε τη δύναμη της ενσυναίσθησης· είναι ένα στρατηγικο πλεονέκτημα για την ηγεσία»

by Insights

Συνέντευξη της Εύας Αγγελίδη, Προέδρου Δ.Σ, ΣΟΛ Crowe, στην Ιφιγένεια Αθανασοπούλου στο epixeiro.gr

Η Πρόεδρος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΣΟΛ Crowe μιλά για μια πορεία γεμάτη προκλήσεις, που όμως την αντάμειψε, διδάσκοντάς την πολλά και πολύτιμα μαθήματα, μεταξύ των οποίων το ότι η ενσυναίσθηση αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ηγεσίας

Σε έναν επαγγελματικό κόσμο όπου η ηγεσία για χρόνια θεωρούνταν σχεδόν αυτονόητα ανδρική υπόθεση, η πορεία της Εύας Αγγελίδη αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα επιμονής, συνέπειας και ουσιαστικής διεκδίκησης, χαρακτηριστικά που εν τέλει επιφέρουν αλλαγή.

Μέσα από μια διαδρομή τριών δεκαετιών στον αδιαμφισβήτητα απαιτητικό χώρο της ελεγκτικής, η Πρόεδρος της ΣΟΛ Crowe κατάφερε να ξεχωρίσει, πέρα από τις επαγγελματικές της επιδόσεις, και για τις αξίες που επέλεξε να υπηρετεί σε κάθε στάδιο της πορείας της. Η ίδια μιλά ανοιχτά για τις δυσκολίες, τις αμφισβητήσεις και τις ευκαιρίες που διαμόρφωσαν την προσωπικότητα και την ηγετική της ταυτότητα, αναδεικνύοντας παράλληλα τη σημασία της ακεραιότητας και της πίστης στις δυνατότητες των ανθρώπων και τονίζοντας την ενσυναίσθηση ως απαραίτητο χαρακτηριστικό ενός ηγέτη.

Η Εύα Αγγελίδη αναφέρεται στους σημαντικότερους σταθμούς της επαγγελματικής της διαδρομής, στον συμβολισμό της εκλογής της ως πρώτης γυναίκας προέδρου της εταιρείας, αλλά και στις προκλήσεις που αντιμετώπισε ως γυναίκα σε έναν ιδιαίτερα απαιτητικό και παραδοσιακά ανδροκρατούμενο κλάδο. Παράλληλα, μοιράζεται τις σκέψεις της για την έννοια της επιτυχίας, τη σημασία της ηγεσίας με ανθρωπιά και το μήνυμα που θέλει να στείλει στις νεότερες γενιές γυναικών που επιθυμούν να διεκδικήσουν με θάρρος τη θέση τους σε χώρους ευθύνης και λήψης αποφάσεων.

«Η διεκδίκηση μιας θέσης που μέχρι πρότινος ήταν “γένους αρσενικού” αποτέλεσε μια πραγματικά ενδιαφέρουσα πρόκληση για εμένα»

Η επιθυμία της κυρίας Αγγελίδη για ηγεσία αναπτύχθηκε σταδιακά, μέσα από την ενεργό συμμετοχή της στα κοινά — ως μέλος της ΣΤΑ του Οικονομικού Επιμελητηρίου — όπου καλλιέργησε από νωρίς δεξιότητες επικοινωνίας, διαπραγμάτευσης και έμπνευσης. «Θυμάμαι αρκετές στιγμές που έπρεπε να πείσω, να συντονίσω, να βρω κοινό έδαφος ανάμεσα σε ανθρώπους με διαφορετικές απόψεις, και διαπίστωσα ότι αυτό καλλιεργούσε στοιχεία της προσωπικότητας μου όπως η εξωστρέφεια και η δυναμικότητα. Συνειδητοποίησα επίσης ότι η διεκδίκηση μιας θέσης που μέχρι πρότινος ήταν “γένους αρσενικού” αποτέλεσε μια πραγματικά ενδιαφέρουσα πρόκληση για εμένα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

«Υπήρχαν στην πορεία μου διαδρομές με επιτυχίες, με αμφισβήτηση αλλά και με ψήφους εμπιστοσύνης»

«Ξεχωρίζω τρεις σταθμούς στη διάρκεια της επαγγελματικής μου διαδρομής. Πρώτον, την ένταξή μου στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΣΟΛ Crowe το 2002 — η πρώτη ουσιαστική αναγνώριση ότι μπορώ να συνεισφέρω σε στρατηγικό επίπεδο. Δεύτερον, την ανάληψη της θέσης της Αντιπροέδρου το 2011, κάτι που μου έδωσε τη δυνατότητα να συμμετέχω ακόμα πιο δυναμικά στη διοίκηση και στις αποφάσεις που διαμορφώνουν την εταιρεία. Και τρίτον, την εκλογή μου ως Πρόεδρος τον Ιούνιο του 2021 — την κορύφωση μιας επαγγελματικής διαδρομής τριάντα χρόνων. Για μένα αυτή η αναγνώριση είναι μια προσωπική επιβράβευση, αλλά κυρίως, είναι η επικύρωση ενός κοινού οράματος. Σε ένα πολυμετοχικό μοντέλο όπως αυτό της ΣΟΛ Crowe, η εκλογή δεν είναι μια τυπική διαδικασία· σημαίνει ότι οι συνάδελφοί σου επικυρώνουν το όραμά σου. Υπήρχαν διαδρομές με επιτυχίες, με αμφισβήτηση αλλά και με ψήφους εμπιστοσύνης. Αυτό το νιώθω ως τεράστια τιμή και ευθύνη ταυτόχρονα», σημειώνει.

«Η προεδρία μου στην εταιρεία ελπίζω να ενθαρρύνει κι άλλες γυναίκες να διεκδικήσουν ηγετικές θέσεις»

Σχετικά με τον συμβολισμό που φέρει το να είναι η πρώτη γυναίκα πρόεδρος της εταιρείας, η Εύα Αγγελίδη δηλώνει ότι η εκλογή της αποτυπώνει μια αλλαγή νοοτροπίας, «αλλαγή συμβολική αλλά και απτή στήριξη στη γυναικεία παρουσία σε ηγετικές θέσεις, ίσες ευκαιρίες, συμπερίληψη και αποδοχή της διαφορετικότητας». Σύμφωνα με την ίδια, «δεν είναι μόνο ένας τίτλος· είναι ένα μήνυμα. Ελπίζω να λειτουργεί ως παράδειγμα και να ενθαρρύνει και άλλες γυναίκες να διεκδικήσουν ηγετικές θέσεις στις ελεγκτικές εταιρείες και όχι μόνο».

«Το να είσαι Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής απαιτεί πολύ περισσότερα από ένα ωράριο εργασίας»

Συλλογιζόμενη τη διαδρομή της ως γυναίκα σε έναν ανδροκρατούμενο χώρο, η Πρόεδρος της ΣΟΛ Crowe δηλώνει ότι οι δυσκολίες που αντιμετώπισε είχαν να κάνουν κυρίως με το ίδιο το επάγγελμα. «Η πορεία της ανέλιξης από την εργασία ως Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής (ΟΕΛ) σε ανώτερες θέσεις, απαιτεί τόσο εμπιστοσύνη στον εαυτό σου και αισιοδοξία, όσο και πίστη στην εταιρεία. Το να είσαι Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής απαιτεί πολύ περισσότερα από ένα ωράριο εργασίας· απαιτεί συνεχή ενημέρωση, εκπαίδευση, μετακινήσεις σε διαφορετικές πόλεις, συχνά για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ο συνδυασμός όλων αυτών με οικογενειακές υποχρεώσεις είναι μια εξίσωση που λύνεται δύσκολα, και δυσκολότερα για μια γυναίκα. Πιστεύω πως εγώ στάθηκα τυχερή. Κάποιοι άνθρωποι με όραμα στη ΣΟΛ Crowe πίστεψαν από νωρίς στις ικανότητές μου και μου έδωσαν την ευκαιρία να εξελιχθώ. Αλλά η τύχη βρήκε μία γυναίκα που ήταν ήδη έτοιμη», υπογραμμίζει.

«Δεν λέω ποτέ κάτι που δεν εννοώ και δεν υπόσχομαι αυτό που δεν μπορώ να εκπληρώσω»

Ακεραιότητα και ειλικρίνεια. Αυτά είναι τα δύο πράγματα που η Εύα Αγγελίδη δεν διαπραγματεύεται. «Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι δεν λέω ποτέ κάτι που δεν εννοώ, δεν υπόσχομαι αυτό που δεν μπορώ να εκπληρώσω και αντιμετωπίζω κάθε συνεργάτη και πελάτη με τον ίδιο σεβασμό. Θυμάμαι περιπτώσεις όπου έπρεπε να πω δύσκολες αλήθειες σε πελάτες, στιγμές που η εύκολη επιλογή θα ήταν η σιωπή. Αυτές είναι οι στιγμές που ορίζουν έναν ηγέτη. Στιγμές όπου η διαχείριση των συναισθημάτων και των ψυχολογικών αντιδράσεων είναι σημαντική για την σωστή κρίση στη λήψη αποφάσεων. Προσθέτω σε αυτά την ενσυναίσθηση, ένα σημαντικό ηγετικό εργαλείο. Χωρίς αυτήν, η ακεραιότητα κινδυνεύει να γίνει σκληρότητα», επισημαίνει.

«Για τη νέα γενιά στελεχών, θέλω να αφήσω ένα περιβάλλον όπου η αριστεία και η ανθρωπιά δεν είναι δύο έννοιες αντίθετες»

«Η ΣΟΛ Crowe είναι η μεγαλύτερη ελληνική ελεγκτική εταιρεία και αυτή η θέση δεν είναι δεδομένη, είναι κάτι που κερδίζεται κάθε μέρα», σχολιάζει η κ. Αγγελίδη. «Όραμά μας είναι να τη διατηρήσουμε με επένδυση στους ανθρώπους μας, στη γνώση και στην ποιότητα των υπηρεσιών μας. Θέλουμε να δημιουργούμε πραγματική αξία για τις επιχειρήσεις που εξυπηρετούμε και για την κοινωνία ευρύτερα. Για τη νέα γενιά στελεχών, θέλω να αφήσω ένα περιβάλλον όπου η αριστεία και η ανθρωπιά δεν είναι δύο έννοιες αντίθετες, όπου ανεβαίνεις επαγγελματικά χωρίς να θυσιάζεις τις αξίες σου. Αυτό δεν είναι ευχολόγιο. Είναι επιλογή που γίνεται συνειδητά, κάθε μέρα».

«Αν κοιτάξω πίσω στην επαγγελματική μου πορεία, δεν μετρώ την επιτυχία σε τίτλους ή θέσεις»

Η Πρόεδρος της ΣΟΛ Crowe, καλούμενη να ορίσει την επιτυχία, αναφέρει πως, για την ίδια, η έννοια της επιτυχίας είναι στενά συνυφασμένη με τη διαδρομή. «Η επιτυχία πρόκειται για ένα ταξίδι με πάθος και σκοπό, με αυθεντικότητα και ισορροπία. Μόλις επιτευχθεί ένας στόχος ξεκινά ένας νέος. Αυτό που με κινητοποιεί είναι η συνεχής βελτίωση, η αίσθηση ότι προσφέρω αξία στους ανθρώπους γύρω μου και ότι συμβάλω σε κάτι μεγαλύτερο. Αν κοιτάξω πίσω στην επαγγελματική μου πορεία, δεν μετρώ την επιτυχία σε τίτλους ή θέσεις, αλλά στις σχέσεις που χτίστηκαν, στους ανθρώπους που εξελίχθηκαν δίπλα μου, στις στιγμές που η εταιρεία κράτησε τη στάση της ακόμα και όταν ήταν δύσκολο. Η επιτυχία βρίσκεται στη διαδρομή και όχι στην “αναμονή” της άφιξης. Η επιτυχία για μένα μετριέται από τη συνοχή μεταξύ αξιών και πράξεων και κυρίως, όταν ανακαλείς την πορείας σου, να νιώθεις ότι έδωσες τον καλύτερο εαυτό σου με ακεραιότητα», διευκρινίζει.

«Μην περιμένετε να σας δοθεί η άδεια»

«Μην περιμένετε να σας δοθεί η άδεια», διαμηνύει η κ. Αγγελίδη απευθυνόμενη στις επόμενες γενιές γυναικών ηγετών. «Αυτό είναι το πρώτο και πιο ουσιαστικό. Πολύ συχνά οι γυναίκες υποτιμούν τον εαυτό τους, αναμένουν να είναι “έτοιμες” πριν διεκδικήσουν κάτι. Επενδύστε στη γνώση, καλλιεργήστε τις διαπροσωπικές σας δεξιότητες και μην υποτιμάτε τη δύναμη της ενσυναίσθησης. Είναι ένα ηγετικό εργαλείο, όχι αδυναμία. Και κυρίως, διατηρήστε την ακεραιότητά σας ανέπαφη σε κάθε βήμα. Ο δρόμος δεν είναι πάντα εύκολος, αλλά οι ευκαιρίες υπάρχουν. Και όταν βρείτε ανθρώπους που πιστεύουν σε εσάς, όπως υπήρξαν για μένα, αδράξτε τις με θάρρος και χωρίς δισταγμό».

Νόμος 5301/2026 (ΦΕΚ 74/15-5-2026) σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας

by InsightsTAX

Γράφει ο Γιάννης Γιαννόπουλος, Επικεφαλής Φορολογικών Υπηρεσιών, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική και η Ασπασία Μαλιάγκα, Senior Manager, Tax Advisory Services, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική.

Δημοσιεύτηκε ο Νόμος 5301/2026 (ΦΕΚ 74/15-5-2026) σχετικά με τη διοικητική συνεργασία στον τομέα της φορολογίας,  ο οποίος περιλαμβάνει διατάξεις για τα διαδικαστικά φορολογικά πρόστιμα καθώς και για άλλα φορολογικά ζητήματα.

Σημειώνουμε ότι ο νόμος ανάμεσα σε άλλα περιλαμβάνει τις παρακάτω σημαντικές φορολογικές διατάξεις:

Ειδικότερα:

✔ Άρθρο 29

Έλεγχος συναλλαγών  κρυπτονομισμάτων

Προβλέπεται  η  υποχρεωτική αυτόματη ανταλλαγή πληροφοριών από Δηλούντες Παρόχους Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων, δηλαδή υπηρεσίες και πλατφόρμες που διαμεσολαβούν ή εξυπηρετούν συναλλαγές σχετικές με crypto-assets.

Τα πρόστιμα για τους Δηλούντες Παρόχους Υπηρεσιών Κρυπτοστοιχείων έχουν ως εξής:

Πρόστιμα
– 100 ευρώ για εκπρόθεσμη υποβολή πληροφοριών για κάθε Δηλωτέα Συναλλαγή
-300 ευρώ για παράλειψη υποβολής ή για υποβολή ελλιπών ή ανακριβών πληροφοριών ανά Δηλωτέα Συναλλαγή.  
-1.000 ευρώ για μη ανταπόκριση σε αίτημα της Φορολογικής Διοίκησης για παροχή, συμπλήρωση ή διόρθωση πληροφοριών/στοιχείων εντός προθεσμίας, ανά Δηλωτέα Συναλλαγή. 

-2.500 ευρώ για μη συνεργασία κατά τον έλεγχο ή όταν διαπιστώνεται μη συμμόρφωση με τους κανόνες υποβολής στοιχείων και δέουσας επιμέλειας
– 5.000 ευρώ για μη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις υποβολής πληροφοριών σχετικά με κάθε Δηλωτέα Συναλλαγή, μετά από έλεγχο και εντός της σχετικής προθεσμίας.   

Το συνολικό ποσό προστίμων ανά έλεγχο δεν μπορεί να ξεπερνά τις 500.000 ευρώ, ενώ ειδικά για τις παραβάσεις της εκπρόθεσμης υποβολής το ανώτατο όριο είναι 10.000 ευρώ ανά έτος αναφοράς. Σε περίπτωση υποτροπής, τα πρόστιμα επιβάλλονται στο διπλάσιο, και σε νέα υποτροπή στο τετραπλάσιο του αρχικού προστίμου. 

✔ Άρθρο 30

Συμπληρωματικός Φόρος στο πλαίσιο του Pillar 2.

Ο συμπληρωματικός φόρος του ν. 5100/2024 δεν εκπίπτει ως επιχειρηματική δαπάνη. Η ρύθμιση εντάσσει ρητά στις μη εκπιπτόμενες δαπάνες τον συμπληρωματικό φόρο που συνδέεται με τον Κανόνα Συμπερίληψης Εισοδήματος και τον Κανόνα Υποφορολογημένων Κερδών, κάτι που αφορά κυρίως για μεγάλους ομίλους. Οι ρυθμίσεις αυτές συνδέονται με την ελάχιστη παγκόσμια φορολόγηση  15% και καθορίζουν την υποβολή και ανταλλαγής πληροφοριών για τις Δηλώσεις Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου, καθώς προσδιορίζει και το πώς θα υποβάλλονται, θα οργανώνονται και θα ανταλλάσσονται οι σχετικές δηλώσεις μεταξύ των αρμόδιων φορολογικών αρχών.  

✔ Άρθρο 36

 Φορολογικές Δεσμευτικές Απαντήσεις (Φ.Δ.Α.)
Καθιερώνεται και στην Ελλάδα ο θεσμός της Φορολογικής Δεσμευτικής Απάντησης (Φ.Δ.Α.). Κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο ή νομική οντότητα μπορεί να ζητήσει από τη Φορολογική Διοίκηση εκ των προτέρων ερμηνεία της ισχύουσας νομοθεσίας επί συγκεκριμένων φορολογικών ή τελωνειακών ζητημάτων που δεν έχουν ακόμη λάβει χώρα. Η Φ.Δ.Α. εκδίδεται από τον Διοικητή της ΑΑΔΕ εντός 150 ημερών (ή ταχύτερα με αίτημα επίσπευσης) και είναι δεσμευτική για τη Φορολογική Διοίκηση.
Για το παραδεκτό της αίτησης απαιτείται ως καταβολή ελάχιστο παράβολο 3.500 ευρώ, ενώ το συνολικό παράβολο κυμαίνεται από 10.000 έως 50.000 ευρώ ανάλογα με την πολυπλοκότητα, το μέγεθος της επιχείρησης και την τυχόν επίσπευση. Εξαιρούνται από τις Φ.Δ.Α ζητήματα προέγκρισης ενδοομιλικής τιμολόγησης, εφαρμογής αλλοδαπού δικαίου και εκκρεμείς υποθέσεις. Η ισχύς του άρθρου αρχίζει από την 1η Οκτωβρίου 2026 και οι Φ.Δ.Α. δημοσιεύονται ανωνυμοποιημένες στον ιστότοπο της ΑΑΔΕ.


✔ Άρθρο 37

Αλλαγές στα διαδικαστικά πρόστιμα του άρθρου 53 του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας (ΚΦΔ)

  • Με τη νέα παρ. 1Α και την τροποποίηση της παρ. 2 του άρθρου 53 ΚΦΔ, οι εκπρόθεσμες αρχικές δηλώσεις ΦΠΑ χωρίς φόρο προς καταβολή επιβαρύνονται πλέον ρητά με πρόστιμο 100 ευρώ (αντί για 250€/500€ που προέβλεπε η Εγκύκλιος της ΑΑΔΕ Ε.2059/2025), αναδρομικά από 19.4.2024.
  • Επιπλέον καταργείται αναδρομικά το πρόστιμο 100€ για τα ειδικά καθεστώτα ΦΠΑ (άρθρα 47α-47δ Κώδικα ΦΠΑ).
  • Πρόσθετα δεν επιβάλλεται πρόστιμο σε εκπρόθεσμες αρχικές ή τροποποιητικές δηλώσεις παρακρατούμενου φόρου (πλην τυχερών παιγνίων) και έμμεσων φόρων/τελών/εισφορών (πλην ΦΠΑ και ΦΜΑ), όταν ο φόρος προς καταβολή δεν υπερβαίνει τα 100 ευρώ.
  • Oι νέες ρυθμίσεις για ΦΠΑ και για τους παρακρατούμενους φόρους ισχύουν από 19.4.2024.  Τυχόν πράξεις επιβολής προστίμων που έχουν εκδοθεί ακυρώνονται ή τροποποιούνται, και τα μη οφειλόμενα ποσά διαγράφονται, συμψηφίζονται ή επιστρέφονται εφόσον έχουν εισπραχθεί.
  • Τέλος, δεν επιβάλλονται πρόστιμα των παρ. 1, 1Α, 2 και 5 του άρθρου 53 για εκπρόθεσμες δηλώσεις που υποβάλλονται για λογαριασμό ανηλίκου, ή από ενήλικο για υποχρεώσεις που ανάγονται σε έτος κατά το οποίο ήταν ανήλικος. Η απαλλαγή καλύπτει και τη δήλωση εισοδήματος του γονέα, κατά το μέρος που αφορά εισόδημα ανήλικου τέκνου που προστίθεται στο δικό του (παρ. 4 άρθρου 11 ΚΦΕ).


    ✔ Άρθρο 38

Παράβαση αποδοχής μετρητών άνω των 500 ευρώ

Αναδιατυπώνεται η ισχύουσα παράβαση αποδοχής μετρητών: το πρόστιμο (διπλάσιο της καταβληθείσας με μετρητά αξίας) πλέον αφορά στο σύνολο της συναλλαγής πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών αξίας 500 ευρώ και άνω, και όχι μεμονωμένα στα φορολογικά στοιχεία που εκδίδονται.

Η τροποποίηση αυτή κλείνει πλέον το «παράθυρο» που υπήρχε με τις περιπτώσεις της τμηματικής έκδοσης στοιχείων κάτω του ορίου για αποφυγή του προστίμου, καθώς πλέον εξετάζεται η συνολική συναλλαγή.


✔ Άρθρο 77

 Υποχρεωτική ηλεκτρονική εξόφληση συναλλαγών άνω των 500 ευρώ
Αναδιατυπώνεται η υποχρέωση εξόφλησης: Πλέον αφορά σε συναλλαγές (και όχι σε φορολογικά στοιχεία) πώλησης αγαθών ή παροχής υπηρεσιών σε ιδιώτες συνολικής αξίας 500 ευρώ και άνω, οι οποίες πρέπει υποχρεωτικά να εξοφλούνται με κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής (τραπεζικό έμβασμα, ηλεκτρονικό πορτοφόλι κ.ά.).


✔ Άρθρο 81

Μη υπολογισμός εκπτώσεων λόγω κύκλου εργασιών χωρίς προηγούμενη γνωστοποίηση
Τακτοποιείται πλέον οριστικά ένα χρόνιο ζήτημα: στις περιπτώσεις χορήγησης εκπτώσεων λόγω κύκλου εργασιών (τζίρου) για τις οποίες δεν είχε τηρηθεί η υποχρέωση προηγούμενης γνωστοποίησης τέσσερις μήνες πριν στη ΔΟΥ του πωλητή, η μη τήρηση αυτής της προϋπόθεσης δεν αποτελεί πλέον λόγο μη αναγνώρισης των εκπτώσεων.

Η ρύθμιση καταλαμβάνει υποθέσεις για τις οποίες δεν έχει εκδοθεί οριστική πράξη διορθωτικού προσδιορισμού φόρου, καθώς και εκκρεμείς υποθέσεις ενώπιον της ΔΕΔ, των διοικητικών δικαστηρίων ή του ΣτΕ, μειώνοντας με αυτόν τον τρόπο  σημαντικό όγκο των εκκρεμών φορολογικών διαφορών.

Γνωστοποίηση των υπόχρεων υποβολής της Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου για τους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ (Pillar II)

by Insights

Γράφει ο Γιάννης Γιαννόπουλος, Επικεφαλής Φορολογικών Υπηρεσιών, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική και η Ασπασία Μαλιάγκα, Senior Manager, Tax Advisory Services, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική.

Δημοσιεύθηκε  πρόσφατα  (στις 12 Μαρτίου 2026) η Απόφαση Α. 1055/2026 (ΦΕΚ Β’ 1367) της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων («ΑΑΔΕ»), με την οποία καθορίστηκαν ο τύπος και το περιεχόμενο της γνωστοποίησης των ελληνικών συνιστωσών οντοτήτων στο πλαίσιο των κανόνων του Πυλώνα ΙΙ (Pillar II).

Συγκεκριμένα:

  1. Πεδίο Εφαρμογής-Υπόχρεοι

     Η εν λόγω Απόφαση ορίζει ότι ελληνικές συνιστώσες οντότητες που ανήκουν σε Ομίλους Πολυεθνικών Επιχειρήσεων ( στο εξής«ΠΕ») που εμπίπτουν στους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ οφείλουν να υποβάλουν γνωστοποίηση στην ΑΑΔΕ. Υπενθυμίζεται ότι οι κανόνες εφαρμόζονται σε όλους τους πολυεθνικούς ομίλους και τους μεγάλους εγχώριους ομίλους με ετήσιο παγκόσμιο ενοποιημένο κύκλο εργασιών άνω των 750 εκατ. ευρώ για τουλάχιστον δύο από τα τέσσερα τελευταία φορολογικά έτη.

     Ειδικότερα με την εν λόγω γνωστοποίηση θα δηλώνονται, μεταξύ άλλων, στοιχεία για την τελική μητρική οντότητα του Ομίλου ΠΕ που θα υποβάλει τη Δήλωση Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου (GIR) στη χώρα κατοικίας της. Σε περίπτωση που η τελική μητρική οντότητα δεν υποβάλει τη Δήλωση Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου, θα πρέπει να γνωστοποιηθούν τα στοιχεία της οντότητας του Ομίλου ΠΕ, η οποία θα αναλάβει τη σχετική υποχρέωση.

    Η προθεσμία της γνωστοποίησης για το πρώτο έτος ορίζεται στους δεκαοκτώ (18) μήνες από το τέλος του πρώτου έτους για το οποίο υπάρχει υποχρέωση υποβολής Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου. Επομένως, οι Όμιλοι ΠΕ με οικονομικό έτος που λήγει στις 31 Δεκεμβρίου 2024, θα πρέπει να υποβάλουν τη γνωστοποίηση μέχρι και τις 30 Ιουνίου 2026 μέσω ηλεκτρονικής εφαρμογής στην ψηφιακή πύλη «myAADE».

    2. Κυρώσεις

      Όπως ορίζεται ρητά από τις διατάξεις , σε περίπτωση παράλειψης υποβολής ή εκπρόθεσμης υποβολής της ως άνω γνωστοποίησης εφαρμόζονται οι κυρώσεις για παράλειψη ή εκπρόθεσμη υποβολή των φορολογικών δηλώσεων, όπως αυτές προβλέπονται από τις διατάξεις του άρθρου 53 του ΚΦΔ (Νόμος 5104/2024).

      Επιπρόσθετα, σημειώνεται ότι σχετικές πληροφορίες θα πρέπει να συμπεριληφθούν και στο Έντυπο Ε3 του φορολογικού έτους 2025 από τις ελληνικές οντότητες που ανήκουν σε Ομίλους ΠΕ που εμπίπτουν στους κανόνες του Πυλώνα ΙΙ.

      3. Επόμενα Βήματα για τις  Υπόχρεες επιχειρήσεις

        Τέλος, υπενθυμίζεται ότι αναμένονται αντίστοιχες αποφάσεις της ΑΑΔΕ για τα παρακάτω: A)για τoν Τύπο και το Περιεχόμενο της Δήλωσης Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου, B) της Δήλωσης Συμπληρωματικού Φόρου, καθώς και Γ) η Υπουργική Απόφαση για την εφαρμογή των προσωρινών ασφαλών λιμένων. Επιπλέον, εκκρεμεί η ενσωμάτωση της Οδηγίας DAC9 στην ελληνική έννομη τάξη, καθώς και η κύρωση της Πολυμερούς Συνθήκης του ΟΟΣΑ για την ανταλλαγή των Δηλώσεων Πληροφοριών Συμπληρωματικού Φόρου.

        Οι ελληνικές οντότητες που εμπίπτουν στο πλαίσιο του Πυλώνα ΙΙ οφείλουν να προβούν στην έγκαιρη εκπλήρωση όλων των δηλωτικών υποχρεώσεων τους έχοντας υπόψη ότι οι σχετικοί κανόνες , όπως έχουν ενσωματωθεί στις διάφορες  αλλοδαπές δικαιοδοσίες, έχουν ως καταληκτική προθεσμία την 30η Ιουνίου 2026.

        Συνιστάται δε λόγω της αυξημένης πολυπλοκότητας του νέου καθεστώτος και των προβλεπόμενων κυρώσεων σε περίπτωση εκπρόθεσμης ή μη υποβολής,  η άμεση ενημέρωση για την προετοιμασία των Ομίλων ΠΕ ενόψει των νέων υποχρεώσεων προκειμένου να διασφαλισθεί η πλήρης και έγκαιρη συμμόρφωσης τους.

        Επενδύσεις Νέας Γενιάς, AI και η νέα εποχή σε Λογιστική και Χρηματοοικονομική

        by Insights

        Γράφει ο Ιωάννης Σαβάδης, Ορκωτός Ελεγκτής Λογιστής, Μέτοχος, ΣΟΛ Crowe

        Η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι επενδύσεις νέας γενιάς, αποτελούν πλέον βασικούς μοχλούς μετασχηματισμού της κάθε επιχειρηματικής δραστηριότητας, επηρεάζοντας σε βάθος τόσο τη λειτουργία όσο και τη στρατηγική των οργανισμών. Στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης βρίσκονται ο χρηματοοικονομικός τομέας και η λογιστική, κλάδοι που καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα περιβάλλον ταχύτατης τεχνολογικής εξέλιξης, αυτοματοποίησης και ανάλυσης δεδομένων.

        Οι επενδύσεις νέας γενιάς —όπως οι επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές, data analytics, cloud τεχνολογίες και εφαρμογές Τεχνητής Νοημοσύνης— μπορούν να συμβάλλουν καθοριστικά στην ενίσχυση της παραγωγικότητας και της ανταγωνιστικότητας της ελληνικής οικονομίας. Για τις επιχειρήσεις, η αξιοποίηση αυτών των τεχνολογιών δεν αποτελεί απλώς τεχνολογική αναβάθμιση, αλλά στρατηγική επιλογή που δημιουργεί προστιθέμενη αξία και ενισχύει τη βιώσιμη ανάπτυξη.

        Παρότι το ενδιαφέρον για την τεχνητή νοημοσύνη αυξάνεται διαρκώς, πολλές ελληνικές επιχειρήσεις παραμένουν διστακτικές στην υιοθέτησή της. Οι λόγοι εντοπίζονται κυρίως στο κόστος επένδυσης, στην έλλειψη εξειδικευμένων δεξιοτήτων, αλλά και στον φόβο για τις επιπτώσεις στο ανθρώπινο δυναμικό. Η Τεχνητή Νοημοσύνη συχνά εκλαμβάνεται ως απειλή και όχι ως εργαλείο υποστήριξης, γεγονός που επιβραδύνει τη μετάβαση.

        Στον χρηματοοικονομικό τομέα, οι νέες τεχνολογίες μετασχηματίζουν ριζικά τον τρόπο λήψης αποφάσεων. Η ανάλυση μεγάλου όγκου δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, τα predictive models και τα αυτοματοποιημένα συστήματα ελέγχου κινδύνου, επιτρέπουν ακριβέστερες προβλέψεις και καλύτερη αξιολόγηση επενδυτικών επιλογών. Παράλληλα, οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν άμεσα τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και υλοποιούνται οι επενδύσεις, καθιστώντας την τεχνολογία βασικό παράγοντα στις στρατηγικές αποφάσεις.

        Η λογιστική, από την πλευρά της, εισέρχεται σε μια νέα εποχή μέσα από εργαλεία όπως το automated reporting, η συνεχής ελεγκτική (continuous auditing), τα ERP συστήματα με ενσωματωμένη AI και οι πλατφόρμες προηγμένης ανάλυσης. Τα εργαλεία αυτά δεν αντικαθιστούν τον επαγγελματία λογιστή, αλλά τον ενισχύουν, απελευθερώνοντάς τον από επαναλαμβανόμενες εργασίες και επιτρέποντάς του να επικεντρωθεί σε ρόλους υψηλότερης προστιθέμενης αξίας.

        Η μεγαλύτερη πρόκληση, ωστόσο, για τις επιχειρήσεις δεν είναι τεχνολογική αλλά οργανωσιακή. Η επιτυχής μετάβαση προϋποθέτει τη στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού και τη διαχείριση της αλλαγής με ανθρωποκεντρική προσέγγιση. Η σαφής επικοινωνία του οράματος, η ανάδειξη της συμπληρωματικότητας ανθρώπου και τεχνολογίας, καθώς και η επένδυση στη συνεχή εκπαίδευση και ανάπτυξη δεξιοτήτων, αποτελούν κρίσιμους παράγοντες επιτυχίας. Παράλληλα, η ηγεσία καλείται να λειτουργήσει ως πρότυπο, ενθαρρύνοντας την καινοτομία και την αποδοχή της αλλαγής.

        Συμπερασματικά, η Τεχνητή Νοημοσύνη και οι επενδύσεις νέας γενιάς μπορούν να αποτελέσουν μοχλό βιώσιμης ανάπτυξης για τις επιχειρήσεις και την οικονομία, υπό την προϋπόθεση ότι θα ενταχθούν σε ένα πλαίσιο στρατηγικού σχεδιασμού που θέτει τον άνθρωπο στο επίκεντρο. Σε αυτή τη νέα εποχή, η συνεργασία ανθρώπου και τεχνολογίας είναι το κλειδί για τη δημιουργία διαρκούς αξίας.

        Π.Δ.54/2018: Η Λογιστική μεταρρύθμιση στην οικονομική λειτουργία των φορέων γενικής κυβέρνησης και η πορεία μετάβασης στο Νέο Λογιστικό Πλαίσιο

        by Insights

        Δημήτρης Συρίγος, Διευθυντής, Business Monitoring, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική

        Αναφορά στις διεθνείς τάσεις στη λογιστική του Δημοσίου τομέα

        Οι διεθνείς χρηματοοικονομικές κρίσεις κατέστησαν επιτακτική την ανάγκη για τη σύνταξη αξιόπιστων χρηματοοικονομικών καταστάσεων στο Δημόσιο τομέα, για την παρακολούθηση της επίδοσης των φορέων καθώς και για τη λήψη αποφάσεων λογοδοσίας και διαφάνειας.

        Το γεγονός αυτό συνέτεινε, οι φορείς του Δημοσίου να υιοθετήσουν τη λογιστική του δεδουλευμένου, που αναγνωρίζει τα γεγονότα τη στιγμή που πραγματοποιούνται, ανεξάρτητα του χρόνου της χρηματικής συναλλαγής, με αποτέλεσμα οι οικονομικές πράξεις να αναγνωρίζονται και να καταχωρούνται στις οικονομικές καταστάσεις στις περιόδους που σχετίζονται. Αποτελεί δε θεμελιώδη διαφορά με τη χρήση της ταμειακής λογιστικής που ακολουθείται μέχρι και σήμερα στο Δημόσιο και έχει ως συνέπεια τα γεγονότα να εμφανίζονται με χρονική διαφορά στις οικονομικές καταστάσεις των φορέων σε σχέση με το χρόνο πραγματοποίησής τους.

        Αυτή ήταν η βασική αιτία ανάπτυξης των IPSAS που αποτελούν ένα σύνολο 49 λογιστικών προτύπων για τον Δημόσιο τομέα βασιζόμενα στα Διεθνή Λογιστικά Πρότυπα Χρηματοοικονομικής Αναφοράς (Δ.Π.Χ.Α.). Παράλληλα, η ευρωπαϊκή επιτροπή το 2013 αποφάσισε να προχωρήσει στην ανάπτυξη ενός συνόλου ευρωπαϊκών λογιστικών προτύπων Δημοσίου τομέα, υπό τον τίτλο EPSAS, που είναι βασισμένα στα IPSAS, δηλαδή στη λογιστική του δεδουλευμένου.

        Παρουσίαση του Π.Δ. 54/2018

        Με διαμορφωμένο αυτό το διεθνές πλαίσιο αναπτύχθηκε στην Ελλάδα το νέο λογιστικό πλαίσιο για τους Φορείς της Γενικής Κυβέρνησης που περιγράφεται στο Π.Δ.54/2018 και έχει ως βάση τα IPSAS. Οι φορείς της Γενικής Κυβέρνησης πλέον, με την εφαρμογή του Προεδρικού Διατάγματος, θα είναι υποχρεωμένοι να τηρούν λογιστικό διπλογραφικό σύστημα που θα  παρακολουθεί τα οικονομικά τους δεδομένα με βάση την αρχή του δεδουλευμένου σε 8 ομάδες λογαριασμών ως εξής:

        • Ομάδα 1: έσοδα
        • Ομάδα 2: δαπάνες
        • Ομάδα 3: ενσώματα πάγια, άυλα πάγια και αποθέματα
        • Ομάδα 4: χρηματοοικονομικά περιουσιακά στοιχεία
        • Ομάδα 5: χρηματοοικονομικές υποχρεώσεις
        • Ομάδα 6: προβλέψεις
        • Ομάδα 7: λοιπές οικονομικές ροές
        • Ομάδα 8: λογαριασμοί καθαρής θέσης

        και στο τέλος κάθε χρήσης θα συντάσσουν  λογιστικές καταστάσεις που προβλέπονται από τα IPSAS, οι οποίες είναι:

        • Κατάσταση χρηματοοικονομικής θέσης (Ισολογισμός).
        • Κατάσταση χρηματοοικονομικής επίδοσης (Κατάσταση Αποτελεσμάτων).
        • Κατάσταση μεταβολής καθαρής θέσης.
        • Κατάσταση ταμειακών ροών.
        • Προσάρτημα, το οποίο περιλαμβάνει επεξηγηματικές σημειώσεις των χρηματοοικονομικών καταστάσεων.
        • Κατάσταση δημοσιονομικής αναφοράς.
        • Κατάσταση προϋπολογισμού και απολογισμού.

        Επίσης στο Π.Δ. 54/2028 προβλέπονται ταξινομήσεις οι οποίες διακρίνονται σε υποχρεωτικές και προαιρετικές. Οι υποχρεωτικές ταξινομήσεις  είναι οι παρακάτω:

        • Οικονομική ταξινόμηση, στην οποία προκύπτουν οι απαιτούμενες πληροφορίες με βάση την ανάπτυξη του λογιστικού σχεδίου.
        • Διοικητική ταξινόμηση,    στην οποία αντανακλάται η οργανωτική και ιεραρχική δομή των φορέων.
        • Λειτουργική ταξινόμηση, στην οποία καθορίζονται οι τομείς ανάλωσης των δαπανών (προϋπολογισμός).

        Οι προαιρετικές προβλέπουν ταξινομήσεις κατά πρόγραμμα και πηγή χρηματοδότησης, κατά χωρική κατανομή των χρηματοοικονομικών πόρων και τέλος ταξινομήσεις για κοστολογικούς σκοπούς.

        Στόχος όλων όσων προαναφέραμε είναι η διασφάλιση της παροχής αξιόπιστης χρηματοοικονομικής πληροφόρησης με βάση την αρχή του δεδουλευμένου.

        Λογιστική μεταρρύθμιση στη λειτουργία των φορέων Γενικής Κυβέρνησης

        Η λογιστική μεταρρύθμιση, όπως προαναφέραμε, θα προέλθει από την υιοθέτηση της αρχής του δεδουλευμένου σε σχέση με τη χρήση της ταμειακής λογιστικής που εφαρμόζεται μέχρι σήμερα στη λειτουργία του Δημόσιου τομέα. Η εφαρμογή των διεθνών λογιστικών προτύπων του Δημόσιου τομέα (IPSAS) απαιτούν την εφαρμογή συγκεκριμένων ενεργειών. Συγκεκριμένα:

        • Την αναγνώριση και καταγραφή όλων των περιουσιακών στοιχείων, διαδικασία που πρέπει να επικαιροποιείται κάθε χρόνο.
        • Την ακριβή ενημέρωση της κατάστασης των παγίων στοιχείων (ενσώματων και άυλων), των αποθεμάτων, των απαιτήσεων και των υποχρεώσεων.
        • Την ανάγκη διακριτής διαχείρισης των παγίων περιουσιακών στοιχείων από τα αποθέματα. Ιδιαίτερη προσοχή θα απαιτηθεί στη λειτουργία των αποθηκών υλικού (ανταλλακτικά παγίων, αναλώσιμα, πρώτες ύλες…).
        • Η αρχή του δεδουλευμένου θα επιφέρει αλλαγή στο τρόπο αναγνώρισης, βεβαίωσης και είσπραξης των εσόδων. Η χρονική διαφοροποίηση της αναγνώρισης των εσόδων θα επιφέρει προσαρμογές στις διαδικασίες καταγραφής και αναφοράς τους. Ανάλογες προσαρμογές θα επέλθουν στην παρακολούθηση των απαιτήσεων, τον προσδιορισμό της ακριβούς αξίας τους και τον χαρακτηρισμό των επισφαλειών και των παραγραφών.
        • Αντίστοιχες αλλαγές θα επέλθουν και κατά την ορθή λογιστικοποίηση των εξόδων και του χρόνου αναγνώρισης των οφειλών προς τους προμηθευτές των φορέων.
        • Οι νομικές υποχρεώσεις, ειδικά εκείνες που ενδεχομένως να επιφέρουν μελλοντικές δαπάνες, θα πρέπει να παρακολουθούνται με ακρίβεια και συνέπεια.
        • Οι νέες οικονομικές καταστάσεις, όπως οι ταμειακές ροές και οι δημοσιονομικές αναφορές, απαιτούν εξοικείωση και άντληση περισσότερων στοιχείων για τη σύνταξή τους.

        Όλα τα παραπάνω θα επιφέρουν σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία των φορέων του Δημόσιου τομέα και ειδικότερα στις υπηρεσίες προμηθειών, διαχείρισης αποθηκών, παρακολούθησης παγίων, στις τεχνικές και νομικές υπηρεσίες και τέλος στην οικονομική υπηρεσία που καλείται να παρακολουθεί και να αποτυπώνει τις παραπάνω πληροφορίες.

        Μετάβαση στο νέο λογιστικό πλαίσιο

        Κατά την περίοδο της μετάβασης στο νέο λογιστικό πλαίσιο οι φορείς του Δημόσιου τομέα θα πρέπει να προετοιμαστούν και να προσαρμοστούν στα νέα πρότυπα, ώστε να διασφαλίσουν ότι οι παρεχόμενες οικονομικές πληροφορίες είναι αξιόπιστες και συμβατές με τα προβλεπόμενα στο Π.Δ. 54/2018.

        Οι κανόνες και οι απαιτούμενες ενέργειες για την εφαρμογή του νέου λογιστικού πλαισίου προσδιορίζονται στο IRSAS 33, σύμφωνα με το οποίο ο κάθε φορέας θα πρέπει να αναγνωρίσει όλα τα περιουσιακά στοιχεία και τις υποχρεώσεις του, να τα αναταξινομήσει με βάση τη νέα οικονομική ταξινόμηση, να επιμετρήσει τις αξίες τους και να εξαιρέσει τα στοιχεία που δεν αναγνωρίζονται από το νέο πλαίσιο. Οι οδηγίες του προτύπου ισχύουν από τη λήψη της απόφασης για τη μετάβαση ως την ημερομηνία έναρξης της εφαρμογής, η οποία έχει ορισθεί η 1/1/2025.

        Κατά την ημερομηνία αυτή θα πρέπει να δημοσιευτούν οι οικονομικές καταστάσεις, για τις οποίες κάναμε αναφορά προηγουμένως, στη παρουσίαση του ΠΔ 54/2018, με σαφή αναφορά των δεδομένων της προηγούμενης περιόδου. Εφόσον δεν είναι δυνατή η αναδιατύπωση των ποσών της συγκριτικής περιόδου, πρέπει να γίνει σαφής αναφορά στο γεγονός και στο λόγο που αυτό δεν κατέστη δυνατό.

        Για να είναι σε θέση ο κάθε φορέας του Δημοσίου τομέα να προβεί σε αυτές τις ενέργειες, θα πρέπει να έχει φροντίσει:

        • Να εκπαιδεύσει το προσωπικό του, στις νέες απαιτήσεις της λογιστικής παρακολούθησης που προβλέπει το προεδρικό διάταγμα.
        • Να προετοιμάσει τα πληροφοριακά του συστήματα, ώστε να μπορούν να υποστηρίξουν τα νέα δεδομένα.
        • Να αναπροσαρμόσει την αξία της περιουσίας του σύμφωνα με τους νέους λογιστικούς κανόνες.
        • Να αναδιοργανώσει τις λογιστικές του διαδικασίες.

        Όλα τα παραπάνω αποτελούν ένα στοίχημα που πρέπει να κερδηθεί από το Δημόσιο τομέα, ώστε να γίνει δυνατή η σύνταξη αξιόπιστων χρηματοοικονομικών καταστάσεων, που είναι απαραίτητες για την αξιολόγησή του και τη λήψη σημαντικών αποφάσεων που το αφορούν γενικότερα.

        Η ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική στο Business Monitor του Fortune Greece, στο One Channel, για θέματα ESG & Climate Change

        by InsightsRAS

        Ο @Antonis Gavriil Antoniadis, Senior Manager, Υπηρεσίες ESG & Climate Change, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική, συνομιλεί με τον @TasosZachos, CEO & Editor-in-Chief του @FortuneGreece, στην εκπομπή @BusinessMonitor στο @OneChannel.

        Στο επίκεντρο της συζήτησης βρίσκονται οι τελευταίες εξελίξεις του #ESG, όπως το αναμενόμενο Omnibus, η εθνική νομοθεσία στις χώρες της ΕΕ, ο ρόλος του #ESG ως εργαλείο διαχείρισης κινδύνων, οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι επιχειρήσεις στην υιοθέτηση βιώσιμων πρακτικών κ.α. 

        Δείτε πιο κάτω ολόκληρη τη συνέντευξη του Αντώνη Αντωνιάδη στο Business Monitor

        Οι εξελίξεις και οι προκλήσεις στον τομέα του ESG

        by InsightsRAS

        Γράφουν για το NSociety της Ναυτεμπορικής οι Σπύρος Καψοκαβάδης, Διευθυντής, Υπηρεσίες Διαχείρισης Κινδύνων, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική και Αντώνης Αντωνιάδης, Senior Manager, Υπηρεσίες ESG & Climate Change, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική

        ΤΟ 2024 υπήρξε χρονιά καμπής για τον τομέα του ESG (Περιβάλλον, Κοινωνία και Εταιρική Διακυβέρνηση), με νέες νομοθετικές ρυθμίσεις να επηρεάζουν ουσιαστικά το επιχειρηματικό περιβάλλον τόσο στην Ελλάδα όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

        Η έναρξη της υποχρεωτικής δημοσίευσης δηλώσεων βιωσιμότητας από εισηγμένες εταιρείες, βάσει της Οδηγίας CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive – 2022/2464), σηματοδότησε μια νέα εποχή διαφάνειας και λογοδοσίας.

        Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ένωση προχώρησε σε σημαντικές πρωτοβουλίες για την ενίσχυση της αξιοπιστίας των ESG αξιολογήσεων, την αποφυγή του greenwashing και την εναρμόνιση των επιχειρηματικών πρακτικών με τις αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης.

        ΈΝΑ ΣΗΜΑΝΤΙΚΟ βήμα προς την ενίσχυση της διαφάνειας στις επιχειρηματικές πρακτικές αποτελεί η νέα οδηγία της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2024/825), η οποία αποσκοπεί στην προστασία των καταναλωτών από παραπλανητική περιβαλλοντική διαφήμιση (greenwashing).

        Η οδηγία, που εγκρίθηκε τον Φεβρουάριο του 2024, επιβάλλει στις επιχειρήσεις να παρέχουν σαφείς, τεκμηριωμένες και επαληθεύσιμες αποδείξεις για τους ισχυρισμούς που αφορούν τη βιωσιμότητα των προϊόντων ή των υπηρεσιών τους, μειώνοντας τα φαινόμενα παραπλανητικής επικοινωνίας.

        ΣΥΜΠΛΗΡΩΜΑΤΙΚΑ, το 2023 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε την πρόταση για την Οδηγία Green Claims Directive, η οποία θεσπίζει αυστηρότερα κριτήρια τεκμηρίωσης των περιβαλλοντικών ισχυρισμών των επιχειρήσεων.

        Το 2024, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υιοθέτησε τη θέση του επί της πρότασης, απαγορεύοντας γενικούς όρους όπως «φιλικό προς το περιβάλλον» ή «ουδέτερο άνθρακα» χωρίς επαρκή και επαληθεύσιμα δεδομένα. Η οριστική υιοθέτηση της Οδηγίας αναμένεται το 2025.

        Η ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ των επενδυτών στα βιώσιμα χρηματοοικονομικά προϊόντα ενισχύεται μέσω του νέου κανονισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2024/3005) για τη διαφάνεια και την ακεραιότητα των αξιολογήσεων ESG, ο οποίος εγκρίθηκε το 2024.

        Ο κανονισμός επιβάλλει στους παρόχους αξιολογήσεων ESG να αποκαλύπτουν τις μεθοδολογίες τους και να υπόκεινται σε εποπτεία από την Ευρωπαϊκή Αρχή Κινητών Αξιών και Αγορών (ESMA), αποτρέποντας φαινόμενα greenwashing και ενισχύοντας τη διαφάνεια.

        Η ΕΥΡΩΠΑΪΚΗ ΈΝΩΣΗ ενέκρινε επίσης την Οδηγία CSDDD (2024/1760) για την Εταιρική Δέουσα Επιμέλεια, η οποία απαιτεί από τις επιχειρήσεις να ενσωματώσουν τη βιωσιμότητα και την υπευθυνότητα σε όλες τις επιχειρηματικές τους δραστηριότητες.

        Οι εταιρείες υποχρεούνται να διαχειρίζονται περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς κινδύνους σε όλη την αλυσίδα αξίας τους, υιοθετώντας διαδικασίες για την πρόληψη και μείωση των αρνητικών επιπτώσεων στα ανθρώπινα δικαιώματα και το περιβάλλον.

        Η ΑΝΑΓΚΗ για αξιόπιστη διασφάλιση πληροφοριών βιωσιμότητας ενισχύεται με την υιοθέτηση του Διεθνούς Προτύπου ISSA 5000 από το Διεθνές Συμβούλιο Προτύπων Ελέγχου και Διασφάλισης.

        Το νέο πλαίσιο, το οποίο εγκρίθηκε στις 12/11/2024, εισάγει αυστηρότερα πρότυπα διασφάλισης μη χρηματοοικονομικών πληροφοριών, διευκολύνοντας την υιοθέτηση ενιαίων πρακτικών από τις επιχειρήσεις.

        ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ, η ενσωμάτωση της Οδηγίας CSRD (Ε.Ε.) 2022/2464 πραγματοποιήθηκε με τον νόμο 5164/2024 (ΦΕΚ Α’ 202), ο οποίος δημοσιεύθηκε στις 12/12/2024.

        Ο νέος νόμος καθιστά υποχρεωτική τη δημοσίευση δηλώσεων βιωσιμότητας από τις επιχειρήσεις, σύμφωνα με τα Ευρωπαϊκά Πρότυπα Αναφοράς Βιωσιμότητας (ESRS), αντικαθιστώντας το προηγούμενο πλαίσιο NFRD.

        Η ΜΕΤΑΒΑΣΗ των επιχειρήσεων σε ένα αυστηρότερο ESG περιβάλλον παρουσιάζει προκλήσεις, αλλά και ευκαιρίες. Το νέο «Omnibus» πακέτο, που επεξεργάζεται η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στοχεύει στην ενοποίηση κρίσιμων ESG κανονισμών (CSRD, CSDDD, Κανονισμός Ταξινομίας), διευκολύνοντας την προσαρμογή των επιχειρήσεων.

        Παρόλο που κάποιες επιχειρήσεις εκφράζουν ανησυχίες για το διοικητικό βάρος, η αυξημένη διαφάνεια και αξιοπιστία των βιώσιμων επενδύσεων θα αποτελέσουν σημαντικά ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα.

        ΤΟ 2024 αποτέλεσε έτος-ορόσημο για το ESG, με τις νέες ρυθμίσεις να διαμορφώνουν το μέλλον της βιωσιμότητας και της εταιρικής υπευθυνότητας.

        Οι επιχειρήσεις καλούνται όχι μόνο να συμμορφωθούν με τις νέες απαιτήσεις, αλλά και να επενδύσουν σε ολοκληρωμένες ESG στρατηγικές που διασφαλίζουν τη μακροπρόθεσμη ανθεκτικότητά τους. Σε αυτό το δυναμικό περιβάλλον, η ενίσχυση της διαφάνειας και η υιοθέτηση υπεύθυνων πρακτικών δεν αποτελούν μόνο κανονιστική υποχρέωση, αλλά και ευκαιρία για βιώσιμη ανάπτυξη.

        Talent Management: Ενορχηστρώνοντας τη Στρατηγική των Ταλέντων

        by HRASInsights

        Γράφει στο HR Professional ο Σπύρος Τρύφωνας, Manager, Συμβουλευτικές Υπηρεσίες Ανθρώπινου Δυναμικού, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική

        Η Στρατηγική Talent Management αναφέρεται στο μεσο-μακροπρόθεσμο σχεδιασμό για την καλύτερη δυνατή κάλυψη θέσεων εργασίας σε όλο το φάσμα ενός οργανισμού, τόσο από το υφιστάμενο προσωπικό όσο και από το μελλοντικά ενταγμένο.  Έργο πάντα δύσκολο στην υλοποίηση.

        Η διαχείριση των Ταλέντων, παραδοσιακά συσχετίζεται με μια σειρά από «κλασματικές» και «κατ’ αποκοπή» δράσεις: Αναζήτηση, Εύρεση, Ενσωμάτωση, Ανταμοιβή Απόδοσης, Εκπαίδευση, Ανάπτυξη, προοπτική Ανέλιξης ή Διαδοχής. Έχει παρατηρηθεί ότι για την κάλυψη των παραπάνω, η σύνθεση των εξειδικευμένων δράσεων κάτω από ένα ευρύ φάσμα στρατηγικής οπτικής, υπόκειται σε περιορισμούς που ακούσια ή εκούσια αναπαράγονται στο εταιρικό περιβάλλον. 

        Σε επίπεδο στρατηγικής προτεραιότητας, η «μονομερής» προσπάθεια της διεύθυνσης προσωπικού μιας επιχείρησης δεν εγγυάται από μόνη της την αποτελεσματικότητα των δράσεων της. Υπάρχουν παραδείγματα επιχειρήσεων όπου, τόσο η ηγεσία όσο και οι επικεφαλής άλλων διευθύνσεων εμφανίζουν «ασθενή» αντίληψη στην  υποστήριξη της διαχείρισης των δράσεων αναφορικά με το ταλαντούχο δυναμικό τους. 

        Ενδεικτικά παραδείγματα παρατηρούνται όταν ένα στέλεχος δεν συμπεριλαμβάνεται στο πλάνο διαδοχής ενός άλλου τομέα εντός της επιχείρησης ή όταν δύο τμήματα αναζητούν εργαζόμενους με παρόμοια προφίλ, εφαρμόζοντας παράλληλα διαφορετικές διαδικασίες και παραλείποντας την δυναμική των εσωτερικών Ταλέντων.  Η έλλειψη ξεκάθαρης στρατηγικής μπορεί να παραλληλιστεί με την περίπτωση ομάδας έμπειρων μουσικών, όπου ορισμένα μέλη δεν διαθέτουν ανάλογης κλάσης μουσικά όργανα της ειδικότητας τους ή ακόμη και εάν τα διαθέτουν πλήρως, αδυνατούν να ευθυγραμμιστούν με τον διευθυντή ορχήστρας, με αποτέλεσμα να μην επιτυγχάνεται ο απώτερος στόχο της «άρτιας  και ευήκοης παράστασης».

        Η πολυπλοκότητα της αγοράς, η διεύρυνση των επιχειρησιακών προτεραιοτήτων και οι συνεχώς μεταβαλλόμενες προσδοκίες ικανών ανθρώπων από όλο το δια-γενεακό φάσμα οδηγούν σε μια αναθεώρηση του τρόπου διαχείρισης στο ερώτημα «Πως επενδύω στους ανθρώπους μου στο μέλλον;».

        Οι ηγεσίες καλούνται, ως game changers, να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν ένα μίγμα πρωτοβουλιών το οποίο στρατηγικά αφενός να καλύπτει επιτυχώς τις απαιτήσεις του παρόντος και αφετέρου να λαμβάνει υπόψη τις συνειδητές αναζητήσεις των Ταλέντων για:

        • ταλαντούχους ηγέτες, που ασχολούνται με την ενορχήστρωση, τον εύρυθμο συντονισμό της ομάδας, εμπνέοντας και καθοδηγώντας με σαφή και δυναμικό σχεδιασμό κινήσεων       
        • «εργασιακά οικοσυστήματα», όπου κάθε δράση δεν λειτουργεί αποσπασματικά ή κατά αποκοπή ως τμήμα μιας διαδικασίας «ad-hoc checklist» αλλά ως μέρος της ευρύτερης επιχειρηματικής στρατηγικής για ανάδειξη και αξιοποίηση των αρετών και των ικανοτήτων των ανθρώπων της
        • ισότιμες ευκαιρίες για επιβράβευση και αναγνώριση της επαγγελματικής αριστείας
        • εναρμονισμένεςδράσεις εάν όχι σε όλο, τουλάχιστον στο μεγαλύτερο εύρος εμβέλειας αυτών 

        Η στρατηγική talent management μέσα από την πρόβλεψη αναγκών και την προ-δραστική εκπόνηση συνδυαστικών πλάνων,αναμφισβήτητα συνεισφέρει στην ενδυνάμωση των επιχειρήσεων και στην προετοιμασία τους για την επόμενη ημέρα. Το επιστέγασμα των λειτουργικών διεργασιών θα πρέπει να πορεύεται ως ένα ενιαίο σύνολο και να κρίνεται για την αποτελεσματικότητα του μέσα από το στρατηγικό ορίζοντα της επιχείρησης. 

        Fair, Fast and Cost-Effective – How ADR benefits all parties and improves compliance

        by InsightsTAX

        An article by John Giannopoulos, General Manager and Head of Tax Services, SOL Crowe Advisory, for the publication “Business Partners” of The American – Hellenic Chamber of Commerce.

        Alternative Dispute Resolution (ADR) in taxation refers to methods used to resolve tax disputes without having to resort to traditional litigation. Typically, successful ADR models aim to reduce the backlog of tax courts (though the judiciary has the role of agreement guardian), lower costs of resolving disputes and maintain a constructive relationship between taxpayers and tax authorities. To this effect nearly all stakeholders in tax systems have an interest in efficient ADR which may include some form, or a combination of, mediation, arbitration, and / orconciliation.

        Successful ADR models include the HMRC’s ADR process where mediation is utilized as a means to resolve disputes; trained mediators work with both the taxpayer and HMRC to reach an agreement. Similarly, the Australian Taxation Office uses a variety of ADR methods, including mediation and facilitated negotiation, to resolve disputes while the IRS provides for an independent review of tax disputes through an appeal procedure where taxpayers can request a conference with an appeals officer to settle the case without litigation.

        ADR Models can readily enhance efficiency in tax systems by facilitating faster resolution of disputes, elimination of uncertainty, cost saving procedures, and reducing the burden of the legal system taxpayers. Moreover, ADR methods can ensure quicker tax revenue collection, minimize financial and administrative costs of prolonged disputes and improve overall awareness of the tax system as fair and efficient while altogether encouraging taxpayer compliance and fostering better relationships with taxpayers by promoting transparency, fairness, and collaboration rather than adversarial confrontations.

        Η Αξία της Υπεύθυνης Επιχειρηματικότητας για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη

        by FASInsights

        Γράφει ο Άγγελος Αλαμάνος, Διευθύνων Σύμβουλος, ΣΟΛ Crowe Συμβουλευτική για το περιοδικό «ΧΡΗΜΑ», Νοέμβριος 2024

        Η βιώσιμη ανάπτυξη αποτελεί την τελευταία πενταετία έναν από τους βασικούς πυλώνες στρατηγικής για τις ελληνικές επιχειρήσεις, συνδυάζοντας τους οικονομικούς στόχους με τη δέσμευση για κοινωνική ευθύνη και περιβαλλοντική βιωσιμότητα.

        Οι επιχειρήσεις προσπαθούν να κατανοήσουν το συνεχώς εξελισσόμενο κανονιστικό πλαίσιο και να ενσωματώσουν τις πρακτικές βιώσιμης ανάπτυξης τόσο στον στρατηγικό όσο και στον λειτουργικό τους σχεδιασμό – μια διαρκής διαδικασία, καθώς η αξία της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας ενισχύεται με το πέρασμα του χρόνου. Ωστόσο, δεν βρίσκονται όλες στην ίδια φάση εξέλιξης, δεν αναπτύσσονται με την ίδια ταχύτητα. Ορισμένες έχουν ήδη ενσωματώσει αυτές τις πρακτικές, απολαμβάνοντας τα αντίστοιχα οφέλη, ενώ άλλες βρίσκονται ακόμα σε πρώιμα στάδια και έχουν ακόμη δρόμο να διανύσουν.

        Καθώς οι καταναλωτές και οι επενδυτές απαιτούν όλο και περισσότερο ηθικές και βιώσιμες πρακτικές, οι εταιρείες που ενστερνίζονται την υπεύθυνη επιχειρηματικότητα αναδεικνύονται ως πιο ανταγωνιστικές, πιο ανθεκτικές και πιο ελκυστικές στις σύγχρονες αγορές.

        Η Σημασία των Κριτηρίων ESG για την Προσέλκυση Επενδύσεων

        Η υιοθέτηση των κριτηρίων ESG (Environmental, Social, Governance) έχει αναδειχθεί ως βασικό κριτήριο για την προσέλκυση επενδυτών. Τα κριτήρια ESG αφορούν τις περιβαλλοντικές πρακτικές, τις πρωτοβουλίες κοινωνικής ευθύνης και την εταιρική διακυβέρνηση, λειτουργώντας ως δείκτης υπευθυνότητας και διαφάνειας.

        Είναι πλέον ευρέως αποδεκτό ότι οι επενδυτές δεν περιορίζονται απλώς στην αξιολόγηση των οικονομικών επιδόσεων μιας επιχείρησης, αλλά εξετάζουν και το κατά πόσο αυτή λειτουργεί με υπεύθυνο τρόπο τόσο προς το περιβάλλον όσο και προς την κοινωνία. H υιοθέτηση των καλών πρακτικών ESG είναι ύψιστη προτεραιότητα στην ατζέντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συνδέεται άμεσα με την κατεύθυνση των επενδυτικών κεφαλαίων.

        Υπεύθυνη Επιχειρηματικότητα: Μοχλός Ανάπτυξης

        Η υπεύθυνη επιχειρηματικότητα αποτελεί μοχλό ανάπτυξης τόσο για τις ίδιες τις επιχειρήσεις όσο και για τις τοπικές κοινωνίες. Οι επιχειρήσεις που λειτουργούν με υπευθυνότητα δεν περιορίζονται στη συμμόρφωση με τους κανονισμούς, αλλά προχωρούν πέρα από αυτούς, συμβάλλοντας στη βελτίωση των κοινωνικών δομών και της ποιότητας ζωής.

        Επιπλέον, οι εταιρείες που υιοθετούν ESG πρακτικές αποκτούν πρόσβαση σε αγορές που απαιτούν υψηλά πρότυπα από τους προμηθευτές τους. Τέλος, η εφαρμογή των κριτηρίων ESG ενισχύει τη σχέση με το ανθρώπινο δυναμικό, προσφέροντας ένα ασφαλές και υποστηρικτικό περιβάλλον εργασίας

        Με τη δημιουργία ποιοτικών θέσεων εργασίας, τη συνεργασία με τοπικούς προμηθευτές και τη συμμετοχή σε κοινωφελή έργα, οι επιχειρήσεις ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και την οικονομική σταθερότητα.

        Παράλληλα, η υπεύθυνη επιχειρηματικότητα λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης και για τη χώρα συνολικά. Ενισχύει την αξιοπιστία του επιχειρηματικού περιβάλλοντος, καθιστώντας τη χώρα πιο ελκυστική για ξένες επενδύσεις. Οι εταιρείες που επενδύουν σε βιώσιμες πρακτικές συμβάλλουν στη δημιουργία ενός θετικού επιχειρηματικού κλίματος, που ενθαρρύνει την ανάπτυξη και την καινοτομία. Αυτό οδηγεί στη δημιουργία ενός ισχυρότερου οικονομικού συστήματος, ικανού να αντιμετωπίσει τις σύγχρονες προκλήσεις του παγκόσμιου οικονομικού ανταγωνισμού και της κλιματικής κρίσης.

        Συμπέρασμα

        Η στρατηγική της βιώσιμης ανάπτυξης και της υπεύθυνης επιχειρηματικότητας είναι αλληλένδετα στοιχεία μιας ολοκληρωμένης επιχειρηματικής στρατηγικής. Οι επιχειρήσεις που ενσωματώνουν κοινωνικές και περιβαλλοντικές αξίες όχι μόνο επιβιώνουν, αλλά και πρωτοπορούν, συμβάλλοντας στη δημιουργία μιας πιο δίκαιης και βιώσιμης κοινωνίας. Η υιοθέτηση πρακτικών ESG, η κοινωνική ευθύνη και η δέσμευση για βιώσιμη ανάπτυξη είναι απαραίτητες για την επίτευξη της επιχειρηματικής επιτυχίας και τη διασφάλιση ενός βιώσιμου μέλλοντος.